COLUMN | Maarten van Rossem noemt Nijmegen een project in uitvoering, en hij heeft gelijk

NIJMEGEN - “Ik vind Nijmegen vooral een project in uitvoering. Het is een oude stad die worstelt met zijn snelle vergroting en vernieuwing. En dat heeft zijn negatieve kanten, maar tegelijkertijd vind ik Nijmegen wel een sympathieke stad.” Met deze woorden sloot historicus Maarten van Rossem zijn bezoek aan Nijmegen af dat hij samen met zijn broer Vincent en zijn zus Sis aflegde voor het tv-programma Hier zijn de van Rossems. Bijna 900.000 kijkers zagen gisteren de uitzending op NPO2.

Na een aantal seizoenen met steeds hogere kijkcijfers kunnen de Van Rossems een stad maken of breken. Het kritische drietal was vorig jaar bijvoorbeeld lyrisch over hun bezoek aan Zutphen. Gevolg was dat de Hanzestad in de weken voorafgaand aan de eerste lockdown de gigantische stroom toeristen nauwelijks aan kon. Mijn verwachting is dat Nijmegen na de uitzending van de Van Rossems niet hoeft te rekenen op deze meevaller. Dat is jammer, maar begrijpelijk.

Tekst gaat verder onder de foto.

Van Rossems in Nijmegen. Foto: Still uit uitzending NTR

Uniek cultuurhistorisch programma

Voor wie het programma Hier zijn de Van Rossems niet kent even een korte toelichting. Historicus Maarten van Rossem gaat met zijn broer en zus iedere week op stedentrip. Sis van Rossem is kunsthistorica en Vincent van Rossem is architectuurhistoricus.

Samen belichten zij de geschiedenis, kunstwerken en stedenbouwkundige projecten van de stad die ze bezoeken. Zeer informatief, maar ook erg grappig, omdat de Van Rossems ten alle tijden zichzelf blijven. Ze zijn kritisch, hier en daar zelfs lomp, en katten elkaar af als ze dat nodig vinden. Ik vind het een briljant en uniek cultuurhistorisch programma. Veel beter dan Andere Tijden!

'Ik vond de binnenstad van Nijmegen gruwelijk'

Hoewel we de Van Rossems kunnen scharen onder de steeds kleinere groep intellectuelen die Nederland rijk is, acht ik hun mening over een stad representatief voor de gemiddelde toerist. Een kleine stad met veel oude gebouwen en een mooi museum wordt hoger gewaardeerd dan een grote moderne stad die nog op zoek is naar zichzelf.

Assen kreeg vorige week dan ook een lovende recensie van de Van Rossems. Nijmegen kwam er op z'n zachtst gezegd bekaaid af. Sis van Rossem: “Ik vond de binnenstad van Nijmegen gruwelijk. We spraken daar over de wederopbouw van de stad, maar van mij mogen ze het weer afbreken. Wat ik wel waardeerde, was Museum Het Valkhof. Niet de buitenkant, maar de binnenkant.”

Tekst gaat verder onder de foto.

Museum Het Valkhof. Foto: Omroep Gelderland

Waalsprong en Spiegelwaal

En daar moet Nijmegen het mee doen. Hoeveel ik ook van de stad houd, geef ik de Van Rossems geen ongelijk in hun gebrekkige enthousiasme over hun Nijmeegse stedentrip. Het is mij al jaren een doorn in het oog dat Nijmegen haar rijke geschiedenis niet laat zien aan toeristen.

Vorige maand toonde Omroep Gelderland in een reportage verbaasde Zeeuwen die tevergeefs op zoek waren naar sporen van de Romeinse geschiedenis bij een bezoekje aan Nijmegen. De Van Rossems gaven daar onbedoeld ook een verklaring voor in hun tv-uitzending. De gigantische verwoestingen van het bombardement in 1944 en de wederopbouwarchitectuur werden uitgebreid besproken. Vincent van Rossem legde uit dat de woningnood in Nijmegen tegenwoordig gigantisch is. Groter dan in Amsterdam. Hij nam zijn broer en zus mee naar de Waalsprong en liet ze de Spiegelwaal zien. Hier kwam Maarten van Rossem tot zijn conclusie dat Nijmegen een stad in uitvoering is.

Tekst gaat verder onder de foto.

Grote Markt in Nijmegen Foto: Omroep Gelderland

'Nijmegen moet haar unieke verleden laten zien in het straatbeeld'

Nijmegen heeft dus grotere problemen dan de zichtbaarheid van haar rijke stadsgeschiedenis voor toeristen. Op de plek waar ooit de grootste Romeinse stad van het huidige Nederland lag, moeten snel woningen gebouwd worden. Verwijzingen naar het rijke verleden zijn bijzaak. Hiermee laat Nijmegen een enorme kans liggen.

De Romeinse, maar ook de middeleeuwse geschiedenis zijn de grootste troefkaarten die de stad kan spelen om meer toeristen te lokken. Dat is om allerlei redenen gunstig, maar laat ik mij beperken tot het financiële voordeel. Toeristen brengen veel geld in het laatje. Vraag dat maar in steden als Den Bosch en Deventer die zich de afgelopen jaren met succes op de kaart zetten als mooiste historische steden van Nederland. Maastricht weet het al veel langer. Als het om geschiedenis gaat, mogen deze steden niet in de schaduw staan van Nijmegen, maar helaas zien toeristen daar niks van terug bij een bezoek aan de stad. Nijmegen zou zichzelf en haar bezoekers een groot plezier doen als ze het unieke verleden van de stad beter en mooier zichtbaar maakt in het straatbeeld.

Tekst gaat verder onder de foto.

Valkhofburcht op schilderij van Jan van Goyen. Foto: Museum Het Valkhof

Herbouw van de Valkhofburcht

Wat na een bezoek aan Nijmegen blijft hangen, is wederopbouwarchitectuur in een binnenstad vol winkelstraten en nieuwbouwprojecten langs de Waal. Precies zoals de Van Rossems dat aan het einde van hun bezoek verwoorden. Daar wordt geen toerist blij van. Wie iets van de lange geschiedenis van de oudste stad van Nederland wil proeven, moet naar museum Het Valkhof. En dat is met alle respect niet het meest toonaangevende museum van Nederland.

De Van Rossems vinden de term 'oudste stad van Nederland' trouwens maar onzin. Daar ben ik het niet mee eens. Maar Maarten van Rossem heeft warme gevoelens voor herbouw van de Valkhofburcht. En daar ben ik ook een groot voorstander van. Mooier kan Nijmegen haar rijke geschiedenis niet tonen in het straatbeeld. Herbouw van de Valkhofburcht: Project in uitvoering.

René Arendsen is historicus en programmamaker, maar vooral bekend als één van de Ridders van Gelre in het gelijknamige, chauvinistische geschiedenisprogramma van Omroep Gelderland.

💬 WhatsApp ons!
Heb jij een tip of opmerking voor de redactie? Stuur ons een bericht op 06 - 220 543 52 of stuur een mail: omroep@gld.nl!
Meer over dit onderwerp:
NIJMEGEN GEMEENTE NIJMEGEN RIDDERSVANGELRE
Deel dit artikel: