Wat zijn de geheimen achter dit beroemde Gelderse schilderij?

ARNHEM - Het is een schilderij dat bijna in ieder Gelders geschiedenisboek te vinden is. Ook in naslagwerken over andere provincies komt het portret van hertog Karel van Gelre regelmatig voorbij. De Gelderse vorst leefde van 1467 tot 1538 en speelt een hoofdrol in de Europese geschiedenis van zijn tijd. Geen wonder dat ook in andere teksten over deze periode de beeltenis van hertog Karel regelmatig voorbij komt. Maar wat is het verhaal achter het bekende schilderij?

Kunsthistoricus Jochem van Eijsden deed onderzoek naar het portret van hertog Karel van Gelre. Hij bestudeert de collectie oude kunst van Museum Arnhem. “Ik vind het schilderij een belangrijk Gelders object. We zien Karel als een machtig heerser aan het einde van het hertogdom Gelre als zelfstandig rijk.”

Rapvideo

“Als we kijken naar het portret zien we Karel zitten met een hoed op. Hij heeft een brede bontmantel aan en om zijn vingers zitten een aantal grote gouden ringen met edelstenen. De hertog zou daarmee niet misstaan in een rapvideo.”

Tekst gaat verder onder de foto.

Jochem van Eijsden bij het portret van hertog Karel. Foto: Omroep Gelderland

Huwelijksportret

Jochem van Eijsden kijkt naar meer details in het portret. “De hertog heeft in zijn hand een klein bloemetje, een anjelier. Dat is een verwijzing naar huwelijkse trouw. Daarmee wordt duidelijk dat het schilderij is gemaakt in 1519 toen hertog Karel in het huwelijk trad met Elisabeth van Brunswijk-Lüneburg.”

Speciaal monument voor hertog Karel

Maar wie heeft het portret van hertog Karel geschilderd? Ook dat heeft Jochem van Eijsden onderzocht. De schilder van het originele portret blijft onbekend. De versie die we nu kennen, is een kopie. Van Eijsden ontdekte wie het portret kopieerde en voor welke gelegenheid.

“Dat komt door de enorme lijst in de vorm van een tempel die om het portret zit. Deze vorm werd in het oude Griekenland en bij de Romeinen gebruikt voor grafmonumenten en altaren. Dit duidt op een monument dat speciaal voor de overleden Karel van Gelre is gemaakt. In 1638 was het precies honderd jaar geleden dat de Gelderse hertog stierf. Het Hof van Gelre heeft de schilder Hendrick Coster opdracht gegeven om de kopie van het portret te maken met de bijbehorende lijst als monument voor hertog Karel”, legt de kunsthistoricus uit.

Tekst gaat verder onder de foto.

De Ridders van Gelre bij het portret van hertog Karel. Foto: Omroep Gelderland

Ridders van Gelre

Jochem van Eijsden vertelt vanavond alle geheimen over het portret van hertog Karel in een nieuwe aflevering van Ridders van Gelre. Bas Steman en René Arendsen komen het verhaal over hun grote Gelderse held graag beluisteren terwijl ze kijken naar het schilderij. Dat is voor het publiek te bewonderen in Erfgoedcentrum Rozet in Arnhem. Kijk hier alvast naar de uitzending.

💬 WhatsApp ons!
Heb jij een tip of opmerking voor de redactie? Stuur ons een bericht op 06 - 220 543 52 of stuur een mail: omroep@gld.nl!
Meer over dit onderwerp:
ARNHEM GEMEENTE ARNHEM CULTUUR RIDDERSVANGELRE
Deel dit artikel: