De IJssel ontstond in de vroege middeleeuwen

ZUTPHEN - In tegenstelling tot de andere grote Gelderse rivieren is de IJssel relatief jong. De rivier kent haar huidige loop pas sinds de achtste eeuw na Christus. Archeologen hebben jarenlang getwist over het ontstaan van de IJssel. De Zutphense archeoloog Michel Groothedde legt alle puzzelstukjes bij elkaar en komt tot de conclusie dat de IJssel in de vroege middeleeuwen haar huidige route van zuid naar noord vond.

Tot in de Romeinse tijd was er geen IJssel zoals we die nu kennen. Wel stroomde de Berkel vanaf de tegenwoordige stad Zutphen naar het zuiden. Bij het Doesburg kwam de rivier samen met wat nu de Oude IJssel is en ging de stroom verder naar het zuiden. Bij Arnhem-Meinerswijk kwam het water terecht in de Nederrijn. De Romeinen bouwden daar een castellum waarvan nu de contouren zichtbaar zijn in de uiterwaarden.

Tekst gaat hieronder verder.

De IJssel bij Doesburg Foto: Omroep Gelderland

Vikingen

Vanaf het jaar 400 zijn de rivieren hun loop langzaam gaan verleggen. De Rijn had meer ruimte nodig om het water af te voeren naar zee en koos het stroomdal van de Berkel en Oude IJssel naar het noorden. Bij Zutphen ontstond een dijkdoorbraak zodat de rivier de weg naar zee verder kon vervolgen. Volgens Michel Groothedde was dat een proces dat een paar eeuwen duurde. “Vanaf het jaar 750 kunnen we zeggen dat de IJssel echt van zuid naar noord stroomde, zoals de rivier dat nu nog steeds doet. In ieder geval konden Vikingen in 882 de IJssel als doorgangsroute gebruiken. In dat jaar plunderden zij de hele vroege Zutphense nederzetting.”

Tekst gaat hieronder verder.

Vikingslachtoffer in Zutphen Foto: Omroep Gelderland

Grootste verandering in Gelders landschap

De IJssel kwam vanaf de vroege middeleeuwen samen met de Schipbeek ter hoogte van Deventer. De stroom gaat vanaf daar verder naar het noorden tot de monding vlak bij Kampen. Michel Groothedde benadrukt hoe bijzonder het ontstaan van de IJssel is voor de Gelderse geschiedenis, maar ook voor het landschap. “Zonder deze gebeurtenis had Zutphen niet kunnen uitgroeien tot de machtige Hanzestad die het later werd. Het ontstaan van de IJssel is de grootste verandering in het Gelderse landschap van de laatste tweeduizend jaar.”

Tekst gaat hieronder verder.

Michel Groothedde in Zutphen Foto: Omroep Gelderland

Ridders van Gelre

De Ridders van Gelre belichten vanavond in hun televisieprogramma enkele belangrijke gebeurtenissen uit de vroege middeleeuwen (500 na Chr. – 800 na Chr.) Zij bekijken de mooiste Gelderse grafvondsten uit die periode en bezoeken het kleine openluchtmuseum Erve Eme in Zutphen. Ridders van Gelre over de vroege middeleeuwen is de hele avond te zien bij Omroep Gelderland.

💬 WhatsApp ons!
Heb jij een tip of opmerking voor de redactie? Stuur ons een bericht op 06 - 220 543 52 of stuur een mail: omroep@gld.nl!
Deel dit artikel: