Activisten Afrika Museum nog niet klaar in Nederland: 'Wij komen terug'

BERG EN DAL - De activisten die donderdag het Afrika Museum in Berg en Dal een Afrikaans beeld wilden stelen zijn weer op vrije voeten. Omroep Gelderland sprak met de groep. Ze zijn van plan het niet bij deze actie te laten en geven aan nog lang niet klaar te zijn in Nederland.

"We moeten nu het land uit, maar er zijn twee of drie musea met Afrikaanse kunst hier dus we komen terug", vertelt Mwazulu Diyabanza. Zo heet de man met de zwarte baret die donderdag met vier mede-activisten het museum in Berg en Dal binnenwandelde met het plan om een beeld uit zijn land Congo mee te nemen.

Zie ook: VIDEO | Activisten stelen beeld uit Afrika Museum: 'Zijn onze spullen'

De vijf werden in de kraag gevat door de politie, zijn meegenomen naar het bureau en de laatste van de groep stond zaterdagavond laat weer buiten. Zonder auto, zonder telefoons, want voor het Openbaar Ministerie blijven ze verdachten. De groep noemt zichzelf Unité Dignité Courage, wat staat voor Eenheid, Waardigheid en Moed.

Bekijk hier het gesprek met de activisten:

'Wie zijn deze mensen?'

"We willen ons erfgoed terug", legt Diyabanza uit. Eigenlijk vertelt hij hetzelfde verhaal als in de video die ze maakten toen ze het beeldje ontvreemden uit het museum. "Het is met geweld van ons gestolen en nu willen we het mee naar huis nemen." 

"Deze mensen claimen dat het beeld van hen is, maar wie zijn zij eigenlijk zelf?" Voor Stijn Schoonderwoerd, de directeur van het Afrika Museum, is het niet de eerste keer dat kunst wordt teruggevraagd: "Maar we hebben het nog niet eerder meegemaakt met stelen en zo'n mediacircus."

Schoonderwoerd vertelt over een hoofd dat het museum een aantal jaar geleden terug heeft gegeven aan de Maori in Nieuw-Zeeland." Toen ging het via een organisatie. Dat is de normale weg. Of via een overheid, maar wij hebben op dit moment geen enkele claim liggen van de overheden van Congo, Angola of andere Afrikaanse landen."

Gestolen paneel terug

Collega Barbara Kruijsen, hoofd collectie van het Museum Het Valkhof vertelt dat veel musea zorgvuldig kijken naar claims. In 2015 kreeg het Nijmeegse museum er zelf mee te maken. "Toen kwam er een brief bij ons binnen waarbij erfgenamen van een Joodse verzamelaar die is overleden in de Tweede Wereldoorlog zeiden 'Goh, dit schilderij, dat het museum sinds 1971 in bezit had, is eigenlijk van ons.' Dan ga je met elkaar in gesprek." Na onafhankelijk onderzoek van de Restitutiecommissie is het betreffende 17e-eeuwse paneel uiteindelijk teruggegeven aan de eigenaar.  

Zie ook: In zeven Gelderse musea hangt mogelijk roofkunst

In Gelderland zijn er veel meer musea die zogenoemde roofkunst in hun bezit hebben. En volgens Kruijsen doen musea vaak hun best de eigenaren van stukken te achterhalen: "Alle musea in Nederland zijn hoeders van het culturele erfgoed. Daar hoort bij dat je goed voor de objecten zorgt en dat je de geschiedenis kent, dus wij zoeken dat ook uit. Dat is deel van het verhaal."

Trots

Als Diyabanza hoort dat dit in Nederland zo werkt, lijkt hij even verbaasd te zijn. Hij herstelt zich snel: "Het is niet aan de musea en overheden van Europa om te beslissen wanneer en hoe iets wordt teruggegeven. Dat is aan ons."

De activisten krijgen bijval in Gelderland, blijkt als het groepje wordt aangesproken door een voorbijganger. "Ik ben trots op jullie. Congo!", roept Esther Wanzambi. De 19-jarige uit Wijchen heeft ook Congolese roots: "Ik zag hen op tv en ik ben trots dat zij een beeldje gestolen hebben." Volgens Esther zien mensen te vaak de slechte kanten van Congo op televisie. "Congo is ook een mooie plek en ik ben trots op ze. Dat beeldje is gewoon van ons." 

Het beeldje bleef tijdens de actie onbeschadigd. De komende week zal het teruggeplaatst worden in het museum. 

Esther uit Wijchen (in rood) gaat op de foto met de activisten Foto: Omroep Gelderland

 

Meer over dit onderwerp:
Omroep Berg en Dal Berg en Dal Nieuws
Deel dit artikel: