Waarom de oprukkende rivierkreeft voor problemen zorgt

ZEVENAAR - Oorspronkelijk komt de rode Amerikaanse rivierkreeft voor in Mexico en het zuiden van de Verenigde Staten. In ons land horen de dieren dus helemaal niet thuis. Toch duiken de uitheemse kreeften in steeds meer wateren in ons land op, waaronder in de Liemers en in de Arnhemse wijk Presikhaaf. Volgens de visboer is de kreeft een lekkernij, maar voor veel planten en dieren in onze beken en sloten is de aanwezigheid van de exoten funest.

"De rode Amerikaanse rivierkreeft leeft graag in moerasachtig water met een zachte bodem", vertelt Matthijs de Vos van Waterschap Rijn en IJssel. Met een schepnet is de ecoloog op zoek naar de dieren. BuitenGewoon-verslaggever Laurens Tijink kijkt over zijn schouder mee.

Luister naar de radiobijdrage. De tekst gaat daaronder verder.

Kreeften maken water troebel

Met hun gewoel maken kreeften het water troebel en dat zorgt ervoor dat hun leefomgeving ongeschikt is voor veel andere soorten, zoals de snoek. Die heeft juist baat bij helder water met veel waterplanten. En ook waterplanten zijn voor kreeften niet veilig. De dieren knippen de planten weg met hun scharen.

"Zo'n relatief klein beestje heeft daardoor een groot effect op de hele leefomgeving", legt De Vos uit. Met zijn schepnet vist de ecoloog een kreeft met maar één schaar uit het water. De Vos heeft wel een vermoeden wat er met die andere schaar is gebeurd.

Luister naar de radiobijdrage. De tekst gaat daaronder verder.

Jonge kreeftjes

In het schepnet van de ecoloog van het waterschap zitten ook meerdere jonge kreeftjes. Het bewijs dat kreeften zich ook hier voortplanten. De rode Amerikaanse rivierkreeft doet dat in rap tempo. Een bevrucht vrouwtje draagt zo'n 500 eitjes met zich mee. De mannetjes van de rode Amerikaan kun je deze tijd van het jaar ook tegenkomen op het land. Ze zijn dan op zoek naar nieuw leefgebied. De verspreiding van de rivierkreeften zal zich de komende jaren verder uitbreiden, verwacht De Vos.

De tekst gaat verder onder de foto:

Een jonge rode Amerikaanse rivierkreeft. Foto: Laurens Tijink

Verschillende soorten

Behalve rode Amerikaanse rivierkreeften komen er ook andere uitheemse rivierkreeften voor in ons land. De meest algemene is de gevlekte Amerikaanse rivierkreeft. Die soort werd tegen het einde van de negentiende eeuw gekweekt en uitgezet in verschillende Europese landen, waaronder Nederland. Dat gebeurde veelal op landgoederen, waar kreeft gold als lekkernij voor de adel. Vanuit de vijvers op de landgoederen hebben de kreeften zich over de rest van het land verspreid. Met deze kreeften kwam ook de kreeftenpest naar ons land. De Amerikaanse kreeften hebben hier geen last van, maar voor Europese kreeften is de pest dodelijk.

Ook De Vos weet een Amerikaanse gevlekte rivierkreeft te vangen. Het beestje is zo'n zes centimeter groot. De kreeft is ongeveer een jaar oud, denkt De Vos. Volwassen exemplaren zijn veel groter, weet de ecoloog.

Luister naar de radiobijdrage. De tekst gaat daaronder verder.

Kreeften vangen

Vooral in het westen van het land zorgen de uitheemse rivierkreeften voor problemen bij het waterbeheer. De dieren graven holen in oevers en andere waterkeringen, waardoor die verzwakt worden. Omdat kreeften ook een lekkernij zijn, worden ze daar op sommige plekken commercieel gevangen. Dat gebeurt met speciale kreeftenfuiken. Niet iedereen mag dat zomaar doen, legt De Vos uit. Er is een speciale vergunning voor nodig.

En de Europese rivierkreeft?

De kans dat er een Europese rivierkreeft in het schepnet zit, is uitgesloten vertelt De Vos. De inheemse soort komt nog maar op één plek voor in ons land en dat is in de buurt van Arnhem. Het leefgebied in Nederlandse wateren is ongeschikt geworden voor de Europese rivierkreeft. Daardoor is er alleen in geïsoleerde vijvers nog toekomst voor deze dieren.

BuitenGewoon Radio is iedere zondagochtend tussen 7.00 en 10.00 uur te beluisteren in het programma Zin in Zondag op Radio Gelderland.

Zie ook: Kreeft op je bord? Die schep je zo uit een Arnhemse vijver

💬 WhatsApp ons!
Heb jij een tip of opmerking voor de redactie? Stuur ons een bericht op 06 - 220 543 52 of stuur een mail: omroep@gld.nl!