Klopte de gang van zaken rond de veroordeelde pedofiel in Harderwijk?

HARDERWIJK - De onrust over de veroordeelde pedofiel in Harderwijk roept veel vragen op. Want kan een veroordeelde pedofiel zomaar overal komen wonen? Waarom moest de gemeente via een anonieme brief op de hoogte gesteld worden van de situatie? En had de gemeente niet zelf de buurt moeten informeren, toen zij eenmaal op de hoogte was? Oud-burgemeester Henk Zomerdijk vindt dat het systeem heeft gefaald en pleit voor meer openheid vanuit het Openbaar Ministerie.

Deze week kwam de onrust in de wijk Drielanden tot een hoogtepunt: de achterdeur van de familie van de veroordeelde pedofiel werd met zwaar vuurwerk uit de sponning geblazen. Na deze gebeurtenissen meldde burgemeester Harm-Jan van Schaik dat de familie had besloten een andere woonplek te zoeken, omdat ze n dit huis geen toekomst voor zich zagen.

Burgemeester Van Schaik vertelde eerder al dat de gemeente Harderwijk niet op de hoogte was van de vestiging van de veroordeelde pedofiel in zijn stad. 'Deze familie is hier in mei komen wonen. Wij hebben in juli een anonieme brief gekregen, die ons daarover vertelde.' Volgens de burgemeester is dat normaal, omdat het reclasseringstraject van de veroordeelde man was afgelopen.

tekst gaat verder onder de video

Na verhuizing geen nieuwe melding

Een woordvoerder van het Openbaar Ministerie legt uit dat dit heel normaal is. 'Als een zedendelinquent vrijkomt uit de gevangenis, dan neemt het Ministerie van Justitie en Veiligheid contact op met de burgemeester van de gemeente waar hij naar terug zal keren.'

Op deze zogenaamde BIJ-melding (Bestuurlijke Informatievoorziening Justitiabelen) moet een gemeente wel geabonneerd zijn. 'Maar als zo'n delinquent vervolgens naar een andere gemeente verhuist, wordt niet opnieuw zo'n melding gedaan.'

Bovendien was het reclasseringstraject van de veroordeelde man al afgelopen voordat hij naar Harderwijk verhuisde. De reclassering legt uit de man in dat traject is geholpen om zo goed mogelijk terug te keren in de maatschappij. 

Geen beperkingen opgelegd

Hoogleraar strafrecht aan de Vrije Universiteit Jon Schilder legt uit dat daarmee juridisch gesproken in principe alles is afgerond. 'Als een rechter geen bijzondere verplichtingen oplegt, is iemand na dat reclasseringstraject vrij om te gaan en staan waar hij wil. De straf is immers afgelopen.'

Alleen in bijzondere gevallen kan het anders lopen, maar dan moet de rechter daar volgens Schilder in zijn uitspraak al iets over zeggen. 'Een rechter mag tegenwoordig bijvoorbeeld een meldplicht opleggen. Als iemand dan verhuist, is hij verplicht dat te melden bij de gemeente waar hij naartoe gaat.' Dat heeft de rechter bij de veroordeling in deze zaak niet gedaan.

Oud-burgemeester Henk Zomerdijk van Ochten vindt dat kwalijk. Hij kreeg in 1998 te maken met een zedendelinquent die zich in zijn gemeente wilde vestigen. Met veel moeite, en na grote onrust bij de inwoners, lukte het de burgemeester om dat te voorkomen. In de nasleep van die affaire was Zomerdijk voorzitter van een werkgroep van burgemeesters die over dit soort situaties nadacht. 'Wij hebben toen allerlei aanbevelingen gedaan, waar onder meer het BIJ-traject uit voortgekomen is.' 

Maar hij vindt dat de informatievoorziening nog verder moet gaan: volgens Zomerdijk moet het Openbaar Ministerie voor elke veroordeelde zedendelinquent een inschatting maken. 'Het OM kan beoordelen of een verhuizing voor maatschappelijke onrust zal zorgen. En ik vind dat, als zulke onrust verwacht wordt, de gemeente van tevoren op de hoogte gesteld moet worden. Die gemeente kan zich daar dan op voorbereiden, of misschien zelfs bepalen dat de wijk waar iemand naartoe wil verhuizen, geen verstandige keuze is.'

Privacy

De gemeente Harderwijk werd dus in juli via een anonieme brief op de hoogte gesteld van de woonsituatie van de veroordeelde pedofiel. 'Op dat moment is de wijkagent gelijk bij de familie langsgegaan', vertelt een woordvoerder. 'Daarmee lieten we weten dat we op de hoogte waren van zijn verleden.'

Verder wilde de gemeente echter niet gaan, legt ook burgemeester Van Schaik uit. 'In het kader van de AVG en de privacywetgeving mogen wij niet zomaar de buurt informeren. Deze man heeft zijn straf uitgezeten.'

Uiteindelijk werd de buurt dus door middel van een anonieme brief op de hoogte gebracht van de achtergrond van hun nieuwe buurtgenoot. Maar is dat niet strafbaar? 'Dat is lastig in te schatten', zegt hoogleraar Schilder daarover. 'Stél dat het lukt om te achterhalen wie de brief geschreven heeft, dan weet ik niet of diegene direct een strafbaar feit ten laste gelegd kan worden. Maar het kan wel als onrechtmatige daad gezien worden.'

'Dit is namelijk een grote inbreuk op de privacy van deze familie, met grote gevolgen. Het kan dan ook zijn dat diegene wel verplicht wordt een schadevergoeding aan de familie te betalen.' Het Openbaar Ministerie kon deze week nog niet zeggen of de briefschrijver actief zal worden gezocht.

Zie ook: Buurt wil verhuizing van veroordeelde pedofiel, onrust in Harderwijk is groot

 De vragen kort samengevat:

- Kan een veroordeelde pedofiel zomaar overal gaan wonen?
Ja, dat kan. Als iemand zijn straf heeft uitgezeten, en de rechter geen beperkingen heeft opgelegd, kan een delinquent gaan en staan waar hij wil.

- Waarom werd de gemeente Harderwijk niet geïnformeerd over de komst van deze familie?
Zowel de straf als het reclasseringstraject van de man waren afgerond. Als een zedendelinquent vrijkomt, wordt de gemeente wel op de hoogte gesteld. Bij een verhuizing naar een andere gemeente gebeurt dat niet weer.

- Had Harderwijk, na het ontvangen van de anonieme brief, niet zelf al de buurtbewoners op de hoogte kunnen brengen?
Nee. In het kader van de AVG en privacy-wetgeving was dat niet toegestaan.

- Is de schrijver van de anonieme brief strafbaar?
Mogelijk. Door de brief te schrijven en te verspreiden is inbreuk gemaakt op de privacy van de familie van de pedofiel. Mocht deze persoon gevonden worden, dan zou diegene verplicht kunnen worden een schadevergoeding aan de familie te betalen.

💬 WhatsApp ons!
Heb jij een tip of opmerking voor de redactie? Stuur ons een bericht op 06 - 220 543 52 of stuur een mail: omroep@gld.nl!
Meer over dit onderwerp:
Gemeente Harderwijk Harderwijk Nieuws
Deel dit artikel: