Rechtszaak tegen Rijnstate: Maria wil weten wie haar vader is

ARNHEM - De 21-jarige Maria start een rechtszaak tegen ziekenhuis Rijnstate in Arnhem. Maria is verwekt met behulp van een spermadonor. Nu ze wil weten wie haar vader is, wil het ziekenhuis daar niet aan meewerken. 'Daarmee houden ze zich niet aan de gemaakte afspraken.'

door Rik Kapitein

UPDATERijnstate: goed dat de rechter duidelijkheid brengt over donorvader

Toen Hedda, Maria's moeder, zo'n 22 jaar geleden het besluit nam om met behulp van een spermadonor te proberen zwanger te raken, had ze één voorwaarde. 'Ik wilde per se dat de donor bekend zou zijn. De beslissing om in mijn eentje een kind te krijgen was heftig, maar ik wilde wel dat mijn kind later zou kunnen weten wie de vader is. De opvoeding zou ik zelf doen, geld hoef ik ook niet van die man. Het ging me echt om mijn kind.'

Tekst gaat verder na de video:

En dus koos Hedda voor een zogenaamde 'B-donor', oftewel een bekende donor, in plaats van een anonieme, of A-donor. 'Daar heb ik destijds ook uitgebreid over gesproken met de gynaecoloog van Rijnstate. De man die uiteindelijk de donor is geworden, vond dat geen enkel probleem.' Hedda kent de man alleen onder de code K34. 'Vanaf het moment dat ik seksuele voorlichting heb gegeven, heb ik altijd tegen Maria gezegd: vanaf je zestiende verjaardag mag je bij het ziekenhuis opvragen wie je vader is, als je dat wilt. Naam, adres en woonplaats, dat zou ze krijgen.'

Hedda en Maria hebben om privacyredenen gevraagd hun achternaam niet te publiceren. De achternaam is bekend bij de redactie. 

Donor bedanken

Twee jaar geleden was Maria zo ver om de gegevens op te vragen. 'Mijn oma werd ernstig ziek. Omdat zij me samen met mijn moeder heeft opgevoed, wilde ik dat zij ook nog zou weten wie mijn vader is.' Hedda vult haar aan: 'Ook om hem te bedanken. Ik ben heel dankbaar voor Maria, en mijn moeder was dat ook.'

Maar toen Maria een berichtje stuurde naar Rijnstate, kreeg ze als antwoord dat de donor anoniem wenste te blijven. 'Ik dacht dat het een foutje was', denkt ze er aan terug. 'Hij had immers aangegeven het geen probleem te vinden om zich bekend te maken.’

Ze belde het ziekenhuis om verduidelijking. Uiteindelijk zeiden ze dat hij zich in 2004 met terugwerkende kracht heeft laten registreren als anonieme donor. Ik heb huilend aan de telefoon gestaan.'

Verandering van de wet

In 2004 werd de Wet Donorgegevens Kunstmatige Bevruchting ingevoerd. Die wet verbiedt het anoniem doneren van sperma, zodat elk kind dat met donorzaad verwekt is, recht heeft op de contactgegevens van de donor. De bedoeling van de wet was om A-donoren te benaderen met de vraag of ze vanaf 2004 wilden doorgaan als B-donor. Rijnstate heeft echter óók B-donoren benaderd en actief anonimiteit aangeboden. Donor K34 was één van hen, en hij zou toen hebben gezegd dat hij met terugwerkende kracht toch anoniem wilde blijven.

'Het is een fout geweest in die wet', zegt Hedda. Haar advocaat, Mark de Hek, bevestigt dat. 'Die wet is juist ingesteld omdat elk kind het recht heeft te weten wie zijn of haar ouders zijn. Nu wordt die wet misbruikt om Maria die wetenschap met terugwerkende kracht te ontnemen. Die fout willen wij rechtzetten.' Hij legt uit dat die wet daarmee niet correct is. 'Ook in internationale verdragen staat dat het kind altijd het recht heeft om te onderzoeken van wie het afstamt. Een onafhankelijke instantie zou moeten kijken of Maria recht heeft op de gegevens van haar vader. Die instantie is er op dit moment niet, dus is deze wet in strijd met die internationale verdragen.'

Belofte nakomen

Advocaat De Hek wil bij de rechter afdwingen dat het contract dat Hedda in 1997 sloot met Rijnstate, door het ziekenhuis wordt nageleefd. 'Rijnstate heeft destijds toegezegd dat Maria later de gegevens van haar vader zou kunnen krijgen. Die toezegging staat nog steeds, dus die moet nagekomen worden.'

Deze rechtszaak draait om Maria en haar moeder. Maria voelt zich echter ook verantwoordelijk voor haar (minstens 56) halfzussen en -broers. Met enkelen van hen heeft zij contact. 'Ik ben degene die deze rechtszaak start, omdat ik oud genoeg ben', legt Maria uit. ‘We kennen één gezin dat ook een rechtszaak wilde beginnen, maar dat kind is sowieso nog te jong om alle gegevens van K34 op te mogen vragen.’

Voorbeeld voor anderen

De Hek denkt dat deze rechtszaak een belangrijk voorbeeld zal worden. 'Als de rechter in ons geval zegt dat Maria recht heeft om haar dossier voor te leggen aan een onafhankelijke instantie, dan geldt dat ook voor andere kinderen van een B-donor van vóór 2004. Deze rechtszaak kan voor heel veel donorkinderen verstrekkende gevolgen hebben.'

Woensdag dient De Hek de stukken in bij de rechtbank. Wanneer de rechter zich inhoudelijk over de zaak buigt, is nog onduidelijk. Ziekenhuis Rijnstate zegt de rechtszaak ter verwelkomen.

💬 WhatsApp ons!
Heb jij een tip of opmerking voor de redactie? Stuur ons een bericht op 06 - 220 543 52 of stuur een mail: omroep@gld.nl!
Meer over dit onderwerp:
Instagram Gemeente Arnhem Arnhem Nieuws
Deel dit artikel: