Ook bosmieren hebben boeren, jagers en bouwvakkers

GARDEREN - Mieren... Op een zomerse dag komen ze soms zomaar ineens met honderden tegelijk tussen de stoeptegels naar boven. Veel kwaad doen deze tuinmieren niet. De rode mieren in het bos kunnen bij gevaar een irriterend zuur verspreiden. Ook hebben ze een stel imposante kaken waarmee ze flink van zich af kunnen bijten. Maar ook van hen hebben we niets te vrezen.

Het is maar goed dat mieren heel erg klein zijn. Ze beschikken niet alleen over een indrukwekkend wapenarsenaal, ze zijn oersterk en brengen ook nog eens in no-time een compleet leger op de been. In ons land leven meer dan 75 verschillende mierensoorten. BuitenGewoon-verslaggever Laurens Tijink bezoekt samen met boswachter Florian Bijmold van Staatsbosbeheer koepels van de behaarde bosmieren in het bos bij Garderen. Erg welkom zijn ze niet.

Luister naar de radiobijdrage

Kale en behaarde bosmieren

Behaarde bosmieren lijken als twee druppels water op kale bosmieren. Alleen onder de microscoop is te zien dat de kale bosmier minder haartjes op de kop en het borststuk heeft. Ook qua gedrag lijken de mierensoorten op elkaar, al leeft de behaarde soort in tegenstelling tot het kale neefje op voet van oorlog met andere mierenhopen in de omgeving.

Boeren, jagers en bouwvakkers

Het mierennest bevindt zich deels onder de grond. Daar leggen de koninginnen hun eitjes. De uitgekomen larven hebben voedsel nodig. Dat is de belangrijkste taak van de duizenden werksters. Een deel van die mieren houdt zich bezig met het 'melken' van bladluizen. De bladluizen worden door mieren naar een plek gebracht waar volop voedsel voor de luizen is, zodat het ze aan niets ontbreekt. Met zijn sprieten klopt de mier zachtjes op het lichaam van een luis, waardoor er een druppeltje vocht uit de luizenanus komt. Dit vocht wordt honingdauw genoemd. Dat is ideaal voedsel voor de larven.

Omdat de larven ook eiwitten nodig hebben, houden andere werksters zich bezig met de jacht. De mieren grijpen insecten. Die worden naar het nest gebracht om de hongerige larven van voedsel te voorzien. Kadavers van grotere dieren worden met de kaken in kleine stukjes geknipt en zo uiteindelijk naar het nest gebracht.

Echte krachtpatsers

Mieren zijn harde werkers en oersterk. Sommige mierensoorten kunnen wel 50 keer hun eigen gewicht dragen. Als je goed kijkt, zie je op de mierenhoop bewakers op de uitkijk staan. Dat is ook het geval bij het mierennest in het bos bij Garderen. Zij hebben de aanwezigheid van Florian en Laurens allang ontdekt en houden de mannen nauwlettend in de gaten.

Luister naar onderstaande radiobijdrage

Hoe kunnen al die duizenden mieren samenwerken?

Mieren communiceren met behulp van feromonen. Dit zijn een soort geurstofjes waarmee de beestjes elkaar razendsnel kunnen laten weten dat er gevaar dreigt of waar voedsel te vinden is. Op die manier kunnen de dieren als kolonie samenwerken.

Altijd lekker warm

Een mierenhoop moet altijd de juiste temperatuur hebben. Rond de 25 graden is ideaal, want dan kunnen eitjes en larven zich goed ontwikkelen. De locatie van het nest wordt daarom nauwkeurig uitgekozen. Niet in de volle zon, maar ook niet volledig in de schaduw. Door de hoogte van een mierenhoop aan de omstandigheden aan te passen, kunnen de diertjes de temperatuur binnenin de hoop reguleren. Sommige mierennesten zijn wel een meter hoog. Werksters lopen dan ook continu af en aan om bouwmaterialen te verzamelen. De bosmieren in Garderen gebruiken hiervoor vooral veel dennennaalden. Maken al die duizenden mieren in de hoop ook geluid? Dat zocht Laurens uit.

Luister naar onderstaande radiobijdrage

BuitenGewoon Radio is iedere zondagochtend tussen 7.00 en 10.00 uur te beluisteren als onderdeel van programma Zin in Zondag op Radio Gelderland.

💬 WhatsApp ons!
Heb jij een tip of opmerking? Stuur ons een bericht op 06 - 220 543 52 of stuur een mail: omroep@gld.nl!