Jimmy (27) overleed aan drugs in zorginstelling; 'Hoe kon dit gebeuren?'

ARNHEM - De familie Bekkers uit Doetinchem is verbijsterd dat de gemeente Arnhem jarenlang niet heeft ingegrepen bij zorgbedrijven waar het drugsbeleid niet op orde was. Hun zoon en broer Jimmy overleed eind 2016 door drugsgebruik in zorginstelling Rigter Zorg in Arnhem. Na zes jaar jeugd-tbs zou hij bij deze instelling terugkeren in de maatschappij. In plaats daarvan werd hij drugsverslaafd en overleed hij na het slikken van xtc-pillen.

door Judith Spanjers en Ellen Kamphorst

Zijn familie zit twee jaar later nog met veel vragen. 'Hoe kan het dat Jimmy overleden is aan drugsgebruik terwijl hij intensieve zorg nodig had en beschermd woonde?', vragen zus Mirella en vader Martin zich af.

De nacht dat Jimmy overleed

25 oktober 2016. Dinsdagochtend 5.50 uur. Autodeuren vallen dicht. Mirella zit op de bank met haar telefoon in de hand. Ze trekt de gordijnen open en ziet twee zaklampen door het raam schijnen. Politie. Het zal toch niet waar zijn? Ja, het is wel waar. Broer Jimmy is overleden vertellen de agenten.

Een uur eerder belde de nachtportier van de zorginstelling waar Jimmy woonde. Het ging niet goed met Jimmy en er was een ambulance onderweg. Maar hij heeft het dus niet gehaald. Jimmy, 27 jaar, is overleden na het slikken van xtc-pillen.

Van jeugd-tbs naar zorginstelling

Jimmy is een zwakbegaafde jongen die getekend is door zijn moeilijke jeugd. Hij woont vanaf zijn zesde jaar in jeugdzorginstellingen. Hij wordt er misbruikt, waarna hij zelf dader wordt en op zijn achttiende wegens zedendelicten jeugd-tbs krijgt opgelegd.

Na vijf jaar behandeling mag hij op proefverlof. Reclassering Nederland gaat voor hem op zoek naar een zorginstelling waar hij begeleid terug kan keren in de maatschappij. Na een lange zoektocht komen ze uit bij Rigter Zorg in Arnhem.

Uit de verslagen van zijn behandelaren blijkt dat Jimmy voordat hij naar Rigter Zorg gaat geen drugsgebruiker is. Alle drugstesten zijn negatief. Alcohol kan hij soms wel overmatig drinken. Jimmy gaat een maand op proefverlof bij Rigter Zorg. Er wordt afgesproken dat alcohol en drugs verboden zijn voor Jimmy. Daar houdt hij zich aan.

Tekst gaat verder onder foto

Na het proefverlof begint het drugsgebruik

Nadat het proefverlof na een maand is afgelopen gaat het mis. Jimmy gaat regelmatig tot laat in de nacht uit en verslaapt zich hierdoor vaak. Rigter stelt gebruik van xtc en softdrugs vast. Dat blijkt uit het rapport van de calamiteitencommissie van Rigter Zorg die in samenwerking met een onafhankelijke voorzitter onderzoek deed naar de dood van Jimmy.

Na een paar maanden belandt hij door het gebruik van verschillende middelen in het ziekenhuis. Er volgt een gesprek en de afspraak is dat hij geen harddrugs meer mag gebruiken. Gesprekken met verslavingsinstelling Iriszorg helpen hem niet van het gebruik af. In het rapport schrijft de commissie dat Jimmy voor een behandeling bij Kairos is aangemeld. Een specialistische instelling voor forensisch psychiatrische behandeling. Door een lange wachtlijst is het nooit van een intake gekomen.  

Reclassering stopt ondanks risico op delict

Reclassering Nederland houdt na het proefverlof nog een jaar lang contact met Jimmy. Na dat jaar sluit de reclassering het contact af. Ondanks het feit dat de reclassering in het eindverslag vaststelt dat Jimmy is vervallen in drugsgebruik en het risico op een delict is toegenomen.

Jimmy blijft problemen houden met zijn drugsgebruik. Hij bespreekt zijn zucht naar drugs met de begeleiding en ze spreken doelen met elkaar af. Maar Jimmy blijft terugvallen. De situatie verslechtert als hij bevriend raakt met een nieuwe bewoner die een slechte invloed op hem heeft. Hij houdt zich slecht aan afspraken met de begeleiding.

Familie maakt zich zorgen

De familie van Jimmy maakt zich ondertussen zorgen. Zus Mirella: 'Door de verhalen van Jimmy waren we er steeds minder gerust op. Een bewoner stichtte brand in een appartement. Cliënten smokkelden drugs binnen. Softdrugs was toegestaan, harddrugs niet, maar net buiten het terrein werd er gedeald en gebruikt. Als we na een bezoek bij Jimmy weggingen, was dat met het gevoel van: als dat maar goed gaat.'

Zus Mirella ziet dat de hulp aan Jimmy te wensen overlaat. 'Begeleiders hebben geen tijd voor hem, laten hem op bed liggen terwijl hij naar school moet en de ene na de andere vaste begeleider verlaat het zorgbedrijf.'

Bekijk hier de reportage over Jimmy (tekst gaat verder onder video):

Fatale nacht

En dan is er de fatale nacht. Op een doordeweekse dag laat de nachtportier Jimmy en zijn medebewoner rond middernacht de poort uitgaan. Ze willen gaan chillen. Op de hangplek buiten het terrein nemen ze ieder 4,5 xtc-pil. Een paar uur later arriveert de ambulance. Jimmy heeft geen hartslag meer. De nachtportier en de ambulancebroeders proberen hem te reanimeren. Tevergeefs.

De familie zit twee jaar na de dood van Jimmy nog met veel vraagtekens. Vader en zus kunnen niet begrijpen dat een jongen als Jimmy zoveel vrijheden kreeg bij de zorginstelling. ‘Ze mogen 's nachts het terrein af om uit te gaan of te gaan blowen, terwijl de reclassering stelde dat Jimmy structuur en veiligheid nodig had. 'Hoe is dat met elkaar te rijmen? Als je beschermd woont, dan ga je er als familie vanuit dat de veiligheid is gewaarborgd', zegt zus Mirella.

'Zorg moet beter'

Nu uit inspectierapporten van GGD Gelderland-Midden blijkt dat de gemeente Arnhem niet of nauwelijks ingrijpt bij bedrijven die jarenlang hun drugsbeleid niet op orde hebben, maakt ze zich zorgen. Mirella: 'Wat er is gebeurd, kunnen we niet veranderen. Maar we willen anderen wakker maken dat de zorg beter moet worden. Dit mag niet meer gebeuren.'

Deksel van doofpot

De vader van Jimmy rijdt inmiddels al meer dan twee jaar vanuit de Achterhoek op zijn scooter naar Arnhem. Daar ligt zijn zoon begraven. Hij voelt zich machteloos. Dit is het enige wat hij nog kan doen voor hem. Hij steekt wierook aan en brandt een kaarsje. Zijn hoop is dat er geen nieuwe Jimmy's meer volgen en dat de deksel een keer van de doofpot gaat. 

Bekijk hier het verhaal van de zus van Jimmy (tekst gaat verder onder de video):

Bekijk hier het interview met de oud-directeur van de tbs-kliniek van de Pompestichting, Jos Poelmann. 'Beschermd wonen is veel te vrij; tbs-behandeling is hierdoor weggegooid geld' 

Reactie Rigter Zorg  

Rigter Zorg biedt inmiddels geen zorg meer en is overgenomen door een ander bedrijf. Directeur Monique Neuféglise van Rigter Zorg, betreurt wat er is gebeurd met Jimmy. Ze zegt het beste met de familie voor te hebben gehad. 'We hebben de kamer van Jimmy maanden vrijgehouden zodat de familie deze kon blijven bezoeken. Hier hebben we geen kosten voor in rekening gebracht.'

Ze benadrukt dat het bij Jimmy om een vrijwillige plaatsing ging in een begeleide woonomgeving. 'Hij huurde zijn eigen woning en woonde niet in een instelling met een voordeur die bewaakt wordt. De poort mocht dan ook niet op slot en wij mochten zeker geen cliënten opsluiten in de nacht. Er zijn huisregels die met cliënten worden doorgenomen. Zo ook met Jimmy. Er is gesproken over de risico's en er is behandeling ingezet bij Iriszorg waarmee goed overleg was.'

'Gevaarlijke xtc'

Volgens Neuféglise heeft Jimmy drugs gebruikt buiten de instelling, op een moment dat het beter met hem ging en hij nauwelijks drugs gebruikte. 'Het leek te gaan om gevaarlijke xtc die op dat moment in Arnhem rouleerde. Dit was een dodelijke variant. Iedereen die op een feestje een pilletje zou nemen, had hieraan kunnen overlijden. Dat was ook voor Jimmy niet te voorzien. Een zeer treurige afloop van het gebruik van drugs die overal verkocht kan worden en waarvan veel jongeren, cliënt of geen cliënt, de risico's niet kennen.'

Volgens Neuféglise heeft het verhaal meer kanten, maar kan ze niet op alle feiten ingaan in verband met de privacy. Ook Iriszorg en Reclassering Nederland kunnen hierdoor niet inhoudelijk op de zaak ingaan. Kairos zegt in een reactie aan Omroep Gelderland dat er nooit een aanmelding is ontvangen voor Jimmy. De wachtlijst voor een intake was in die periode volgens Kairos niet langer dan 6 weken.  

Reactie Reclassering Nederland

Wat Reclassering Nederland wel wil zeggen is dat de regels het niet toelieten om het proefverlof te verlengen. De termijn voor jeugd-tbs was klaar en Jimmy kon ook niet doorgezet worden naar tbs voor volwassen. 'We hebben nog een jaar vrijwillige nazorg geboden. Na het afsluiten van een traject doet de reclassering altijd haar uiterste best om iemand in te bedden in de juiste zorg', zegt de woordvoerder. 

Reclassering Nederland geeft aan dat complexe problematiek van cliënten ervoor zorgt dat het zoeken naar een geschikte plek in een zorginstelling ook complex is. 'Wij lopen tegen wachtlijsten en schaarse plekken aan. Niet elke zorginstelling is in staat om dergelijke cliënten hulp aan te bieden.'

Lees hier de reactie van deskundigen op de inspectierapporten van GGD Gelderland-Midden en het tekortschietende toezicht. 

💬 WhatsApp ons!
Heb jij een tip of opmerking? Stuur ons een bericht op 06 - 220 543 52 of stuur een mail: omroep@gld.nl!
Deel dit artikel: