Met deze fotogenieke vogel gaat het wél goed

LOCHEM - Het gaat goed met de spechten in ons land. Zo is het aantal grote bonte spechten volgens de Vogelbescherming sinds begin jaren 90 bijna verdubbeld. De grote bonte specht is te herkennen aan zijn zwart-witte verendek met rode 'broek'. Mannetjes vallen extra op door de rode vlek op hun achterhoofd.

BuitenGewoon-verslaggever Laurens Tijink gaat op zoek naar de houthakkers van het bos. Op Landgoed Velhorst bij Lochem komen alle spechtensoorten voor die in ons land leven. Daar heeft Laurens dan ook afgesproken met vogelaar Ruben Vermeer van Natuurmonumenten.

Specht profiteert van veroudering bossen

'Dat het zo goed gaat met de spechten komt doordat onze bossen steeds ouder worden', vertelt Vermeer. 'Veel bos in ons land is rond 1900 aangeplant. Steeds meer bomen hebben hun beste tijd gehad. In het dode hout leven insecten en dat is waarmee spechten zich een belangrijk deel van het jaar voeden.' Ook andere spechtensoorten zijn in aantal toegenomen. 'Alleen de populatie van de zwarte specht is gelijk gebleven', aldus de boswachter van Natuurmonumenten.


Landgoed Velhorst bij Lochem.

Vakmanschap

Met zijn geroffel en gehak is de grote bonte specht een sfeermaker in het bos. De vogel roffelt om zijn territorium af te bakenen en in de paartijd om de partnerband te versterken. Om voedsel te vinden, gebruikt de specht zijn snavel als hamer. Door met de snavel op de boom te kloppen, zoekt de specht naar holtes onder de schors. Dat zijn de plekken waar insecten leven. Door vervolgens kleine gaatjes in de boom te hakken, peutert hij de beestjes vakkundig uit de boom. In een boomstam kun je tientallen van die gaatjes tegenkomen.

Spechtennesten zijn in trek

Het grotere hakwerk gebeurt wanneer een specht zijn nest uithakt in een boom. Het nest van de grote bonte specht valt op doordat de ingang perfect rond is. Als het nest is uitgehakt, worden de eieren op het hout gelegd. Het mannetje en vrouwtje brengen hun jongen samen groot. Als die eenmaal zijn uitgevlogen, worden ze verdeeld onder de ouders en nog een dag of 10 verzorgd. Daarna moeten ze op eigen vleugels vliegen. Lege nesten worden vaak weer gebruikt door andere diersoorten. Vleermuizen maken er bijvoorbeeld dankbaar gebruik van. Een nest van de zwarte specht is ook in trek bij de zeldzame boommarter.

Bekijk hier hoe de grote bonte specht zijn jongen voert:

De vogel klopt tot wel 12.000 keer per dag
Ruben Vermeer

Om koppijn en een hersenschudding te voorkomen, is het brein van de vogel verpakt in een soort schokdempers. Dat moet ook wel, want de vogel klopt tot wel 12.000 keer per dag. 'Tussen de snavel en de hersenen zit een soort spons', legt Vermeer uit. 'Daarnaast loopt de tong van de vogel door over de hele schedel, waardoor de klappen tot wel 1.200 G worden opgevangen.'

Slimme vogel

Met de intelligentie van de grote bonte specht zit het ondanks al die rake klappen op zijn kop nog best goed. In de winter eet het dier vooral zaden van de dennenappel. Het is een flinke klus om die zaden eruit te krijgen. De specht klemt de dennenappel vast in een spleet van een boom. Vervolgens peutert hij zijn maaltijd uit de verpakking.


Links het vrouwtje, rechts het mannetje. Foto: Creative Commons

Grote bonte specht in je eigen tuin

Hoe kouder het is, hoe meer grote bonte spechten er in onze tuinen zijn te vinden. Dat blijkt uit de onderzoeksresultaten van de jaarlijkse Nationale Tuinvogeltelling. Als het koud is, komen de vogels op andere plekken vaak moeilijk aan voedsel. Grote bonte spechten zijn dol op pindakaas. Door zelf een spechtenblok met vogelpindakaas te maken, kun je de grote bonte specht naar je tuin lokken. Gebruik hiervoor niet de 'gewone' pindakaas, want die is te zout voor vogels. Bij de laatste telling stond de grote bonte specht op de 19de plaats van meest getelde vogels in de tuin. De huismus werd toen het vaakst geteld.

BuitenGewoon Radio is iedere zondagochtend te beluisteren tussen 7.00 en 10.00 uur in het programma Zin in Zondag op Radio Gelderland. 

 

 

💬 WhatsApp ons!
Heb jij een tip of opmerking? Stuur ons een bericht op 06 - 220 543 52 of stuur een mail: omroep@gld.nl!
Deel dit artikel: