De herfst brengt prachtige kleuren. Waarom eigenlijk?

ARNHEM - De Gelderse natuur is op dit moment misschien wel op zijn mooist. Het is herfst en dus kleuren de bladeren geel, rood en bruin. Tijdens koude ochtenden laten de witte wieven zich weer zien en als het vochtig genoeg is, schieten paddenstoelen als paddenstoelen uit de grond. De natuur sluit de zomer af en maakt zich op voor de winter.

Op Landgoed Warnsborn in Arnhem heeft BuitenGewoon-verslaggever Laurens Tijink afgesproken met Rob ten Hoedt van de Vereniging voor Veldbiologie KNNV. Ook is Ten Hoedt actief als natuurgids voor IVN.

Groen is niet de echte kleur van het blad

'In de winter is het voor een boom te koud om voldoende water uit de grond op te nemen', legt Rob uit. Door de bladeren te laten vallen, heeft een boom veel minder energie nodig. Daarmee voorkomt de boom of plant dat hij uitdroogt. Eerst worden nog wel alle waardevolle voedingsstoffen uit het blad gehaald. Een van die stoffen is chlorofyl. Dat stofje zorgt ervoor dat dat fotosynthese kan plaatsvinden. Het is ook het stofje dat het blad groen kleurt. Met het verdwijnen van chlorofyl verdwijnt ook de groene kleur uit het blad. Wat overblijft is de oorspronkelijke kleur. Die kleur had het blad dus eigenlijk al die tijd al, alleen overheerste het groen. Ten Hoedt laat zien dat aan de takjes van de bladeren een klein kurklaagje is ontstaan. Hierdoor valt het blad uiteindelijk van de boom.

Tekst loopt onder de foto door

Foto: Unsplash

Naaldbomen pakken het heel anders aan

Vrijwel alle naaldbomen blijven groen in de winter. 'De naalden zijn eigenlijk hele kleine blaadjes', legt Rob uit. Doordat hier een dikke waslaag omheen zit, droogt de boom niet uit. Ook de hulst blijft groen doordat op de bladeren een beschermend laagje was zit. De lariks is de enige naaldboom in ons land die in de winter wel zijn naalden verliest.

Geen vliegenzwam zonder berk. Of toch wel?

Zijn rode hoed met witte stippen maakt de vliegenzwam tot een van de meest herkenbare soorten paddenstoelen in ons land. De vliegenzwam leeft in symbiose met de berk. De paddenstoel haalt vocht en mineralen uit de grond en geeft dat aan de boom. Hij krijgt hier suikers voor terug. De schimmel heeft een voorkeur voor de berk, maar heel kieskeurig is hij niet. Ook met een beuk, eik en den kan de vliegenzwam prima samenwerken. Net als met een spar en een linde.

Vliegenzwammen werken samen met een boom in de buurt.

Russisch roodborstje veel minder schuw

Onze eigen roodborstjes zijn inmiddels vertrokken. 'Deze komt uit Rusland', vertelt Ten Hoedt als hij en Laurens een roodborstje zien. Russische roodborstjes zijn volgens de natuurliefhebber veel minder schuw. Waarom? Dat vertelt de natuurgids in onderstaande radiobijdrage.

BuitenGewoon Radio is iedere zondagochtend tussen 7.00 en 10.00 uur te beluisteren in het programma Zin in Zondag op Radio Gelderland. 

💬 WhatsApp ons!
Heb jij een tip of opmerking? Stuur ons een bericht op 06 - 220 543 52 of stuur een mail: omroep@gld.nl!
Deel dit artikel: