De toekomst van PlusOV; wat kan de reiziger verwachten?

Van de negen PlusOV-gemeenten willen de zes ‘kleintjes’ volledig door; Apeldoorn, Deventer en Zutphen juist niet. Hoe wordt het speciaal vervoer in de PlusOV-regio straks geregeld? Er zullen vermoedelijk kleinere samenwerkingsverbanden ontstaan en de planning van de ritten gaat waarschijnlijk maar deels terug naar de taxibedrijven.

Geschreven door Maarten Dallinga en Ellen Kamphorst

De duizenden mensen die gebruikmaken van PlusOV, voor bijvoorbeeld leerlingen- of Wmo-vervoer, hebben deze week duidelijkheid gekregen. En ook weer niet. Vóór afgelopen donderdag moesten de betrokken gemeenten beslissen of ze na de zomer van 2019 door willen met het omstreden samenwerkingsverband PlusOV.

De uitkomst: Apeldoorn en Zutphen willen alleen het vraagafhankelijk vervoer (losse ritten) nog via PlusOV laten lopen, Deventer wil er helemaal mee stoppen en Brummen, Epe, Hattem, Heerde, Lochem en Voorst willen juist volledig door met PlusOV – zij het met enkele aanpassingen.

In het kort PlusOV is de organisatie voor speciaal vervoer (onder meer leerlingen- en Wmo-vervoer) van de negen gemeenten Apeldoorn, Brummen, Deventer, Epe, Hattem, Heerde, Lochem, Voorst en Zutphen. De planning wordt centraal geregeld door een gemeentelijke regiecentrale in Lochem; het rijden van de ritten is uitbesteed aan taxibedrijven Willemsen-de Koning en Taxi Witteveen.

Heeft het nog zin om PlusOV in leven te houden?

De neuzen staan dus niet dezelfde kant op. Grote vraag is nu: blijven alle gemeenten bij hun besluit, of gaan ze bewegen, nu duidelijk is geworden waar iedereen staat? Want is er toekomst voor PlusOV als ‘de grote drie’ (Apeldoorn, Deventer en Zutphen) er (deels) mee gaan stoppen? Heeft het voor de zes kleinere gemeenten dan nog zin om PlusOV in leven te houden?

Ik twijfel er niet over dat we met de kleine gemeenten gewoon doorgaan met PlusOV.
Wim Vrijhoef, D66-wethouder Voorst

Ja, zegt Wim Vrijhoef, D66-wethouder in Voorst: 'Ik twijfel er niet over dat we met de kleine gemeenten gewoon doorgaan met PlusOV.’ En dan niet alleen voor het vraagafhankelijk vervoer, maar ook voor het routegebonden vervoer; ‘vaste’ ritten, zoals van en naar school en dagbesteding. Vrijhoef, ook oud-bestuursvoorzitter van PlusOV: ‘Het heeft wat ons betreft zeker zin om die routes samen te plannen, ook als onze buurgemeenten niet allemaal meedoen.’  

Voorst ziet ook voordelen

Voorst wil gebruik blijven maken van de regiecentrale, waar nu ál het PlusOV-vervoer wordt geregeld. Chauffeurs uitten deze week nog kritiek op de regiecentrale in een enquête van Omroep Gelderland

De gemeente Voorst grenst aan én Apeldoorn én Deventer én Zutphen. Die drie gemeenten willen het routegebonden vervoer dus juist niet langer via PlusOV laten lopen. 'Natuurlijk zou het kunnen dat busjes straks minder vol zijn', zegt Vrijhoef. ‘Maar dat kan ook als voordeel hebben dat cliënten korter in de bus zitten. Als we het weer helemaal zelf zouden organiseren, dan hebben we dat voordeel van samen reizen zeker niet.' 

Waarna hij toevoegt: ‘Het kan nog altijd dat een kind uit Voorst in een busje stapt en vervolgens een kind uit Heerde ophaalt om daarna samen in Zwolle naar school te gaan.' 

Foto: Omroep Gelderland

Hoeveel mensen reizen met PlusOV?
– Gemiddeld maken 2.000 mensen maandelijks gebruik van routegebonden vervoer. Gemiddeld aantal ritten: 58.600.
– Gemiddeld vervoert PlusOV 1.400 leerlingen per maand. Dat worden er straks waarschijnlijk nog maar zo’n 600.  
– Gemiddeld maken 4.400 mensen per maand gebruik van vraagafhankelijk vervoer (vervoer op afroep). Het gaat om gemiddeld 29.800 ritten. (De cijfers gaan over de periode januari t/m augustus 2018.)

‘Heerde kan het niet alleen’

Ook volgens wethouder Jan Berkhoff (CDA) van de gemeente Heerde heeft het ‘zeker zin om door te gaan met PlusOV’. Hij benadrukt: ‘Het aanbesteden van het routegebonden vervoer kan een kleine gemeente als Heerde niet zelfstandig doen.’ Dat heeft alles met geld te maken.

In de huidige vorm zijn we ook overgeleverd aan twee grote vervoerders: Witteveen en Willemsen-de Koning.
Jan Berkhoff, CDA-wethouder Heerde

Het ligt volgens Berkhoff en Vrijhoef voor de hand dat het PlusOV-gebied wordt opgedeeld in kleinere percelen en dat zo kleinere samenwerkingsverbanden van gemeenten ontstaan – die gezamenlijk contracten met taxibedrijven afsluiten. Zo is het denkbaar dat Heerde gaat samenwerken met Hattem en Epe. Voorst en Brummen is geografisch gezien ook een logische combinatie.

Bekijk hier waar PlusOV rijdt:

‘In de huidige vorm zijn we ook overgeleverd aan twee grote vervoerders: Witteveen en Willemsen-de Koning’, vervolgt wethouder Berkhoff van Heerde. ‘Stel dat er een perceel Hattem, Heerde en Epe komt, dan maken ook lokale taxibedrijven weer kans.’

‘Honderd talen in één wijk’

Dat buurgemeente Deventer helemaal wil stoppen met PlusOV, ziet Berkhoff niet alleen als iets negatiefs: ‘Nu blijven alleen plattelandsgemeenten over voor het routegebonden vervoer’, zegt hij. ‘Die zijn toch anders georganiseerd dan grote gemeenten, er is andere problematiek. In een wijk in Deventer worden alleen al honderd talen gesproken, dat kennen wij hier in Heerde niet.' Het speciaal vervoer kan volgens Berkhoff straks 'beheersbaarder' worden.

Of Apeldoorn, Deventer en Zutphen straks daadwerkelijk (ten dele) afscheid nemen van PlusOV is nog niet honderd procent zeker. Dit zal onder meer afhankelijk zijn van de ‘uittreedboete’ die ze moeten betalen als ze het vervoer bij PlusOV weghalen, onder meer omdat dan planners ontslagen moeten worden. In het geval van Zutphen speelt ook mee dat deze gemeente vier jaar lang structureel 12 miljoen euro moet bezuinigen.

Apeldoorn en Zutphen zijn samen met Deventer al wel begonnen met de voorbereidingen van het nieuwe aanbestedingstraject. De uittreders zullen de planning van het vervoer vermoedelijk weer neerleggen bij de taxibedrijven, net als voorheen gebeurde.  

Anders plannen

De zes kleinere gemeenten houden, zoals het nu lijkt, de planning juist bij de PlusOV-regiecentrale. Het werk daar gaat dan wel veranderen, met name wat het routegebonden vervoer betreft. Wordt er nu nog gepland voor één grote regio, straks moet er waarschijnlijk gepland worden voor meerdere kleinere regio’s.

De kans is aanwezig dat daardoor weer nieuwe problemen ontstaan en de gebruiker dit gaat merken. De planners blijven daarnaast vermoedelijk verantwoordelijk voor het regelen van het vraagafhankelijk vervoer van alle PlusOV-gemeenten behalve Deventer. 

‘Rust in de tent’

Wat vakbonden CNV en FNV betreft gaat de volledige planning van het speciaal vervoer naar de taxibedrijven. Maar dat scenario ligt nu dus niet voor de hand. Volgens Carola Prins, expert doelgroepenvervoer bij kennisplatform CROW in Ede, is dat positief: ‘De taxibranche moet nog wennen aan de regiecentrales, maar feit is: je kunt er veel verschillende vormen speciaal vervoer combineren en de reiziger kan bij één loket terecht.'

Een regiecentrale wordt pas efficiënt als je zoveel mogelijk vervoersstromen met elkaar kunt combineren.
Carola Prins, expert doelgroepenvervoer

Het is volgens Prins overigens onverstandig om regiecentrales alleen het vraagafhankelijk vervoer te laten regelen: ‘Een regiecentrale wordt pas efficiënt als je zoveel mogelijk vervoersstromen met elkaar kunt combineren. Anders wordt het veel te duur.’

De negen PlusOV-gemeenten hebben deze week hun positie ingenomen; in de komende weken zal blijken wat er concreet gaat veranderen – en wat hetzelfde blijft. Prins: ‘Het belangrijkste is rust in de tent, daar heeft de passagier het meeste baat bij.’

Vorig jaar deed Omroep Gelderland uitgebreid onderzoek naar het speciaal vervoer in onze regio. Bekijk hier ons dossier. Reageren? Mail naar onderzoeksjournalist Maarten Dallinga (mdallinga@gld.nl) en/of verslaggever Ellen Kamphorst (ekamphorst@gld.nl).

Zie ook:

💬 WhatsApp ons!
Heb jij een tip of opmerking? Stuur ons een bericht op 06 - 220 543 52 of stuur een mail: omroep@gld.nl!
Deel dit artikel: