Bever ondermijnt dijk en oeroude herberg in Dodewaard

DODEWAARD - Het is een van de oudste herbergen van Nederland - De Engel in Dodewaard - maar er is een probleem. De herberg dreigt ten onder te gaan aan de knagende en gravende bever. Het pand uit 1591 staat op een dijk bij de Hiense uiterwaarden en de beschermde beestjes lijken het op de dijk en het pand te hebben voorzien.

Ze graven tunnels in de dijk tot onder de herberg en het Waterschap zegt er niets tegen te kunnen doen. De Zoogdiervereniging zegt ondertussen dat het Waterschap haar plicht verzuimt. 

Enkele jaren geleden zijn de vernuftige beestjes in de uiterwaarden uitgezet en ze voelen zich er thuis. Ze bouwden een burcht tegenover de herberg. Alleen is er een probleem: bij hoog water graaft de bever gaten in de dijk om gangen te maken. Die gangen van 20 meter komen tot onder de wijngaard, het huis en de oude herberg. 'Ik vind het prachtige beestjes om te zien, maar ik wil zelf graag ook droog blijven', aldus eigenaar Inno Venhorst.

Tekst gaat verder onder video:

'Ik kukelde om met de trekker'

Tijdens het maaien in de wijngaard kukelde de herbergier naar eigen zeggen zelfs om met de trekker. Hij zakte met twee wielen in een gang. Venhorst heeft in 1994 een waterkering gemaakt, om bij hoog water de herberg en het belendende huis te beschermen tegen hoog water. 'Die waterkering heeft nu weinig nut, want het water kan er onderdoor en kan dan via de gangen bij de panden komen.' Die waterkering is een eerste levensbehoefte. 'Het Waterschap zegt: gooi de gaten maar dicht. Maar dan moet ik dat dus over een lengte van 700 tot 800 meter doen!'

Ik wil graag koken en niet kijken of ik wel veilig zit.
Inno Venhorst, eigenaar herberg De Engel

Venhorst: 'Als wij een bever zien vinden wij dat leuk. Maar ik wil niet graag met zo'n beest in een kamertje zitten, want het zijn toch wel heel gevaarlijke beesten. Als je die tanden ziet en weet met hoe weinig moeite ze een boom door kunnen knagen, ben ik bang dat vingers ook zo weg zijn'.

De tekst gaat door onder de foto

De bever is beschermd en het Waterschap zegt er daarom niets tegen te kunnen doen. Venhorst: 'Ja, ze zijn beschermd, maar ik vraag me af of de bever wel past in ons milieu. Het Waterschap zegt dat er nog geen gevaar is, maar je hoort toch wel dat die beesten elders in Nederland gevangen en zelfs afgeschoten worden, omdat ze toch veel schade toebrengen. Ik wil dat graag voor zijn, ik wil graag koken en niet kijken of ik wel veilig zit'.

Tijdens het maaien in de wijngaard ben ik zelfs omgekukeld met de trekker door de bevertunnels.
Eigenaar De Engel

Maurice La Haye, teamleider/onderzoeker van de Zoogdiervereniging, vindt het niet gek dat er bevers leven bij de herberg: 'Water tot aan de voet van de dijk met wilgenbomen erlangs, dat is een ideaal plekje voor de bever.'

Houtje-touwtje

Maar wat nu? De beverexpert: 'Het is duidelijk dat de gaten in de dijk ongewenst zijn, die moeten worden opgevuld, maar dat moet wel op een zorgvuldige manier gebeuren. Als we het gewoon houtje-touwtje dichtgooien, graven de bevers de gaten gewoon weer open'.

Als we het gewoon houtje-touwtje dichtgooien, graven de bevers gewoon de gaten weer open
De beverexpert

Er zijn verschillende manieren om beverschade tegen te gaan. De zoogdierenonderzoeker: 'Er zal op een goede manier gekeken moeten worden hoe we die gaten dichtgooien, op een duurzame manier. De mogelijkheden zijn gaas erin, vullen met stenen, stortstenen aan de oever of de voet van de dijk verlengen. Want we kunnen de gaten wel dichtmaken, maar we moeten voorkomen dat de bever weer nieuwe gaten graaft'.

De tekst gaat door onder de foto

De beverburcht tegenover de oude herberg

En als dat dan gebeurd is, is het gevaar dan geweken? 'We zullen het vaker gaan zien. We roepen dan ook op: onderneem actie. Het Waterschap weet het, ze zijn er ook mee bezig, maar er mag nog wel een tandje bij. Anders krijgen we op een gegeven moment dat dijken echt gaan bezwijken door beverschade. Dat is tot op heden niet gebeurd, maar we hebben echt gevallen gehad waarbij er op het nippertje problemen zijn voorkomen.' La Haye waarschuwt dan ook: 'Zorg dat je voorbereid bent op de bever. Je kan problemen voor zijn, maar doe dat dan ook!' 

Je kan van een herbergier niet verwachten dat hij ook verstand heeft van bevers.
Maurice La Haye van de Zoogdierenvereniging

Het waterschap speelt hier een belangrijke rol in. Wat zou die ertegen moeten doen? Maurice La Haye: 'Ik denk dat het Waterschap het beste de lead kan nemen in dit verhaal. Je kan van een herbergier niet verwachten dat hij ook verstand heeft van bevers. Het waterschap wel, die hebben ook mensen in dienst die verstand hebben van bevers. Die weten hoe je ermee om moet gaan. Het is het beste als het Waterschap samen met Rijkswaterstaat, de provincie en de herbergier gaat kijken welke opties er mogelijk zijn. Wie is ervoor verantwoordelijk? Er komt een dijkverzwaring in 2020. Dat lijkt me het ideale moment om ook hier de gaten op een goede manier aan te pakken'

Verrassing voor het Waterschap

Laat het Waterschap zijn verantwoordelijkheid liggen? De Zoogdiervereniging vindt van wel: 'Als je de locatie bekijkt, had dat zeker bij het Waterschap aangemerkt moeten worden als A-locatie waar problemen gaan ontstaan. Het komt nu toch een beetje als een verrassing voor het Waterschap en daar ben ik verbaasd over, want zo'n plek met water tot aan de voet van de dijk is gewoon een toplocatie voor problemen met bevers. We roepen al een aantal jaren tegen de Waterschappen: inventariseer je werkgebied, ga kijken waar knelpunten kunnen ontstaan. Als ze dat gedaan hadden, was deze locatie absoluut boven aan de lijst gekomen'. 

Als ik dit zo zie hadden wel alle alarmbellen af moeten gaan bij het Waterschap. 
Maurice La Haye, onderzoeker Zoogdierenvereniging

In Gelderland zijn er volgens La Haye op dit moment 3 of 4 plekken waar bevers ongewenst zijn. In heel Nederland zo'n 10 locaties: 'Het is echt maatwerk. We moeten zoeken hoe we hiermee moeten omgaan. Ja, de bever is beschermd, maar dat betekent niet dat we er niets tegen kunnen doen. We moeten het alleen zorgvuldig doen! Met een ontheffing en in overleg met het waterschap, de provincie en een beverexpert moeten de gaten weer dichtgemaakt worden, in verband met de veiligheid van de dijken. Als ik dit zo zie hadden alle alarmbellen af moeten gaan bij het Waterschap'. 
Lotte Kattee, van Het Waterschap reageerde telefonisch als volgt: 'De bever is een beschermde diersoort, dus de burcht afbreken of het dier vangen mag niet. De burcht zit in de uiterwaarden tegenover de herberg. Door de hoge waterstand zijn ze bij de herberg terechtgekomen. 
Zodra we een bever zien, markeren we dit in ons systeem en houden we goed in de gaten wat het effect is. We zijn ook bij de herberg langsgegaan en die staat deels op een dijk die niet van ons is. We hebben de eigenaar toen tips gegeven hoe hij de gaten kan opvullen of gaas kan plaatsen'. 

Meer over dit onderwerp:
Gemeente Neder-Betuwe Dodewaard Nieuws
Deel dit artikel: