Zaak Rigter-Nijmegen: Wat is een redelijke huurprijs voor een zorgwoning?

Zorgbedrijf Rigter betaalde in Nijmegen in een aantal gevallen 1200 euro per maand voor zorgwoningen. Cliënten betaalden een klein deel van de huur. Rigter legde de rest bij uit de zorgopbrengsten. Uit onderzoek van Omroep Gelderland blijkt dat het Arnhemse zusterbedrijf Rigter Zorg tonnen per jaar heeft bijgelegd om de zorgwoningen te betalen. Omdat de Nijmeegse vestigingen geen uitgebreide jaarrekeningen hoefden in te dienen, is niet duidelijk hoeveel daar in totaal aan woningen is betaald uit de zorgopbrengsten.

door Judith Spanjers

In dit artikel leest u:

-dat zorgbedrijven een deel van de woonkosten van cliënten betalen

-dat Nibud en de Woonbond de huur van cliëntwoningen te hoog vinden

-dat er meer betaalbare woningen moeten komen

-dat kwetsbare cliënten nooit alleen de huur kunnen betalen

-dat zorgbedrijven een goede woning aan willen bieden

Deel 4 in ons onderzoek naar pgb-fraude:

Wat is een redelijke prijs voor een zorgwoning voor cliënten met een uitkering?

Binnenkort staan zorgaanbieder Rigter en de gemeente Nijmegen tegenover elkaar in de rechtbank. De gemeente claimt 1,8 miljoen euro wegens pgb-fraude; Rigter beschuldigt de gemeente van smaad en laster en eist 800.000 euro. Volgens de gemeente heeft Rigter, dat cliënten begeleidde bij zelfstandig wonen, te weinig zorg geleverd en de huur van cliëntwoningen betaald met pgb's. Omroep Gelderland blikt vooruit op de rechtszaak. 

Uit documenten die in handen zijn van Omroep Gelderland blijkt dat Rigter Zorg zo'n 700 euro per 1-kamer appartement betaalde. Ongeacht de grootte van het appartement die varieerde tussen de 23 m2 en 41 m2.

Uit een huurdocument van een cliënt van Rigter Zorg blijkt dat deze cliënt zelf 550 euro huur betaalde aan het zorgbedrijf. De rest werd dus bijgelegd door Rigter Zorg. Dit terwijl volgens diverse instanties een pgb-cliënt de huur zelf zou moeten betalen.

Cliënten kunnen de huur niet zelf opbrengen
Floris den Brinker, vastgoedeigenaar en zorgondernemer

De eigenaren van vastgoedbedrijf Castradomus waaraan Rigter Zorg de huur betaalde, hebben het zorgbedrijf onlangs overgenomen onder de naam Neocura. Neocura betaalt ook zo'n 700 euro aan het eigen vastgoedbedrijf voor de huur van de woningen.

De nieuwe directeur geeft net als het oude zorgbedrijf aan geld bij te moeten leggen om de huurprijs te kunnen voldoen. 'In veel gevallen kunnen cliënten de huur niet zelf opbrengen', aldus directeur Den Brinker.

Volgens deskundigen die de constructie op verzoek van Omroep Gelderland hebben onderzocht, is het risico dat het hierdoor ondoorzichtig is waar het zorggeld blijft. Zorggeld en huren kunnen door elkaar heen gaan lopen.

'Zorggeld kan dan gebruikt worden om een bovengemiddeld rendement op vastgoed te behalen', aldus Jeroen Suijs, hoogleraar Accountancy aan de Erasmus Universiteit Rotterdam.

Lees ook: Mag je een zorgwoning met een persoonsgebonden budget betalen?

Is 700 euro een redelijke huurprijs?

Cliënten van Neocura hebben over het algemeen een laag inkomen, vaak een (Wajong)uitkering van zo'n 1000 euro. Zij kunnen aanspraak maken op huurtoeslag, waardoor de huur die ze uiteindelijk betalen een stuk lager komt te liggen. Deze zou bij een kale huur van 700 euro uitkomen op ongeveer 350 euro.

Wij legden de kwestie voor aan de belangenvereniging voor huurders, de Woonbond en het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting, Nibud. Want wat is een redelijke huurprijs voor een doelgroep met een uitkering?

'Te hoge huur'

Volgens het Nibud kan iemand met een bijstandsuitkering netto 223 euro per maand betalen als diegene ook huurtoeslag krijgt. De maximale huur is dan 417 euro.

'Hierbij houden we ook rekening met kwijtscheldingen voor lokale lasten. Daarnaast kunnen gemeenten nog extra bijdragen geven, bijvoorbeeld voor sociale participatie, zoals sport of muziekles. Dan ontstaat er meer ruimte voor een hogere huur', zegt woordvoerder Gabriëlla Bettonville. Volgens de berekening van het Nibud is de huur die Neocura vraagt dus eigenlijk te hoog voor de doelgroep.

De Woonbond vindt dat huurders met een kleine beurs, ook met een zorgvraag, betaalbaar moeten kunnen huren. 'Dan zijn kale huren van rond de 700 euro erg fors. Zeker huurders die met hun inkomen van huurtoeslag gebruik kunnen maken, moeten onder de zogenoemde aftoppingsgrenzen een huurwoning kunnen vinden.’

'Helaas is dit vaak niet het geval. Wie een woning betrekt met een huur boven deze grens, moet een (te) groot gedeelte van de huur zelf betalen. Met een minimuminkomen is dit niet of nauwelijks op te brengen. Wij vinden dat de Rijksoverheid een actievere rol moet spelen en moet stimuleren dat corporaties betaalbare zorgwoningen aanbieden', zegt woordvoerder Marcel Trip.

Er is een tekort aan betaalbare woonruimte
Floris den Brinker, vastgoedeigenaar en zorgondernemer

Een minimaal inkomen, een maximale huurprijs. Volgens Jeroen Suijs, hoogleraar Accountancy, kunnen vastgoedondernemers deze hogere huurprijzen vragen, omdat het puntensysteem van de huurcommissie een ruime bovengrens stelt.

'Vastgoedondernemers kunnen hun vastgoed tegen relatief hoge prijzen verhuren. Dat verklaart ook waarom je meer vastgoedondernemers in de zorgsector ziet. Voor cliënten is het betaalbaar omdat zij in aanmerking voor huurtoeslag komen en zeker als gemeenten toe gaan staan om ook pgb te gebruiken voor woonruimte. Cliënten zelf zullen zich daarom niet zo druk maken over de huurprijs en zullen het belangrijker vinden dat ze woonruimte hebben en zorg krijgen.'

Lees ook: Heeft de Nijmeegse zorgaanbieder Rigter pgb-fraude gepleegd? 

Wie gaat de huur betalen?

Volgens Floris den Brinker, eigenaar van zorgbedrijf Neocura en van het vastgoedbedrijf dat woningen aan Neocura verhuurt, is er sprake van een maatschappelijk probleem.

'Er is in Nederland een tekort aan betaalbare woonruimte voor mensen met de laagste inkomens. Cliënten van zorgbedrijven behoren vaak tot deze inkomenscategorie. Wij hanteren zoals ieder ander de regels van het puntensysteem en komen hierdoor uit op een maandbedrag van 700 euro. Een marktconforme prijs die vaak niet betaalbaar is voor mensen met de kleinste inkomens, waaronder ook mensen met schulden- en verslavingsproblematiek.'

Omdat deze mensen wel zorg nodig hebben, is het volgens Den Brinker niet de vraag of de huur betaald gaat worden, maar meer wie het gedeelte van de huur gaat betalen dat de klant niet zelf kan betalen. 'Is dit de vastgoedeigenaar, de zorgondernemer, de gemeente, de nationale overheid of toch de zorgverzekering?'

Rigter: 'Cliënten hebben goede woning nodig'

Volgens Gerrit Jan Pulles, advocaat van zorgbedrijf Rigter moeten zorgaanbieders goede woonruimte aan kunnen bieden bij beschermd wonen. 'Dat kost geld, hoe je het ook wendt of keert en van wie je het ook huurt of koopt. Cliënten met psychische problemen kunnen niet een jaartje op straat wonen tot er misschien een goedkoop flatje aan de rand van de stad beschikbaar komt. Ze moeten zo snel mogelijk van straat en in zorg. Daarin voorzien instellingen als Rigter en daarmee dragen ze in grote mate bij aan de zorg voor de kwetsbaren. Rigter bood de kans om in een goede woning te wonen, dicht bij essentiële voorzieningen, zodat cliënten een reële kans krijgen op een goed, gezond en regelmatig bestaan.' 


  
Reageren? Mail naar jspanjers@gld.nl

Lees meer in ons dossier zorgfraude
 

Zie ook: 

 
Meer over dit onderwerp:
Nieuws
Deel dit artikel: