Kwart raadsleden wil zorg terug naar Rijk: 'Wachten op ongelukken'

ARNHEM - Jeugdzorg terug naar de provincie of de Rijksoverheid. Dat wil een derde van de raadsleden die een enquête van Kieskompas heeft ingevuld. Het onderzoek werd in opdracht van onder meer Omroep Gelderland uitgevoerd. Een kwart van de raadsleden wil het liefst de zorg voor langdurig zieken en ouderen teruggeven aan het Rijk. Sinds 2015 zijn gemeenten verantwoordelijk voor jeugdzorg en hulp voor langdurig zieken en ouderen.

door Judith Spanjers

Omroep Gelderland vroeg de raadsleden in de grootste gemeente van de provincie, Nijmegen, wat zij vinden van de nieuwe zorgtaken. En hierbij valt op dat alle partijen vinden dat jeugdzorg op de juiste plek zit bij de gemeente. Alleen de kleine partijen, Voor Nijmegen.nu en 50PLUS, zouden de jeugdzorg over de schutting terug willen gooien. 'Het is wachten op ongelukken', zegt lijsttrekker Paul Eigenhuijsen (Voor Nijmegen.nu).

Verantwoording: de digitale enquête van Kieskompas werd door 1.808 raadsleden uit heel Nederland ingevuld. Er deden vanuit Gelderland 257 raadsleden mee aan het onderzoek. De resultaten zijn niet representatief voor het totaal aantal Gelderse raadsleden, maar geven wel een indruk. De spreiding van politieke partijen in dit onderzoek komt nagenoeg overeen met de praktijk.  

'Het zal je kind maar zijn'

'We hebben tot nu toe geluk gehad dat het goed is gegaan. Zodra het signaal komt dat een jongere niet goed geholpen is, dan zal de wereld te klein zijn. Er staan nu kinderen op de wachtlijst die daar niet horen te zijn. Die moeten geholpen worden. Het zal je kind maar zijn.' Eigenhuijsen beseft dat een terugkeer van jeugdhulp naar het Rijk een illusie is.

Volgens Hans van Deurzen van 50PLUS zou ook de ouderenzorg terug moeten naar het Rijk. 'Den Haag draait steeds meer de kraan dicht. De drempel om hulp te krijgen ligt hoog en veel zorg komt op de schouders van mantelzorgers terecht. Er zijn zelfs mantelzorgers die suïcidaal zijn door de hoge belasting.' 

De gemeente Nijmegen klopte een paar maanden geleden bij de Tweede Kamer aan voor meer geld voor jeugdzorg door een dreigend miljoenentekort. Nijmegen komt 2,5 tot 5,5 miljoen euro tekort op jeugdhulp. Als de gemeente niet in zou grijpen zou er in 2018 in totaal op zorg en welzijn een tekort ontstaan van 6,5 tot 12,5 miljoen euro. Zorg en Welzijn beslaat een kwart van de begroting in Nijmegen.

Tekst gaat verder onder afbeelding.

Je kunt moeilijk innoveren en bezuinigen tegelijk
Grete Visser - Raadslid D66

Meer geld nodig

De andere partijen erkennen dat er nog het nodige moet gebeuren om de jeugdhulp te verbeteren. Maar dit zal tijd kosten. Cilia Daemen (GroenLinks): 'De taken van jeugdzorg passen goed bij de gemeente, maar dan wel met meer geld. Voor een proces zoals dit moet je enkele jaren uittrekken om het goed te kunnen regelen.’ Inge van Dijk van de VVD vindt dat de gemeente dichterbij is en daardoor beter weet waar behoefte aan is. Grete Visser (D66) is het daarmee eens, maar ze vindt de veranderingen wel te snel gaan. 'Je moet meteen bezuinigen, terwijl je nog een heel proces moet optuigen. Nijmegen is goed op weg, maar je kunt moeilijk tegelijk innoveren en bezuinigen.'

Ammar Selman van de PvdA wil meer jeugdzorg-professionals in de wijk. 'Als een jeugdzorg-professional in het team zit dan kun je zelf al veel hulp bieden. En hierdoor kun je verwijzingen naar dure zorg voorkomen. Want er is nu een enorme stijging van jeugdhulp met verblijf.'

Als kinderen of jongeren niet meer thuis kunnen wonen, kunnen ze in een zorginstelling gaan wonen. Uit de cijfers van Nijmegen blijkt dat de kosten van jeugdhulp met verblijf sinds 2016 met 2 miljoen euro zijn gestegen. Van 13,5 miljoen naar 15,5 miljoen euro. In absolute aantallen gaat het om een groei van 265 kinderen/jongeren naar 360. Een stijging van 35%. 

Klachtenlijn

De gemeente Nijmegen wil dat inwoners minder in instellingen gaan verblijven en meer zorg aan huis krijgen. Ambulante hulpverlening heet dat. Cor van Norel van de SP denkt dat er nog te veel cliënten binnen worden gehouden uit financieel oogpunt. 'Zorgaanbieders moeten zelf beslissen of ze cliënten laten gaan. Dat betekent dat ze inkomsten gaan missen. Maar aan de andere kant kunnen ze hulp aan huis gaan bieden en dat levert ook geld voor ze op.'

Om zicht te krijgen op de geleverde zorg zijn raadsleden vooral afhankelijk van signalen van inwoners. John Brom van De Nijmeegse Fractie (DNF) is daarom bezig om samen met gemeenteraden van andere gemeenten een klachtenlijn op te zetten. 'Ik wil de zorg beter kunnen controleren. Wij mogen geen dossiers opvragen. In het kader van de privacy is het heel erg lastig om zicht te krijgen op wat er speelt. Daarom willen wij dat zoveel mogelijk mensen hun klachten bij ons melden. Wij kunnen hier dan mee aan de slag. Dat is de enige manier waarop ik mijn controle kan uitoefenen als raadslid.' 

Je zou er een fulltime baan van kunnen maken
Judith Rotink - Raadslid CDA

Volgens de raadsleden is het al met al een flinke klus om als raadslid grip te krijgen op het grote en complexe zorgdossier. Judith Rotink (CDA): 'We kunnen vooral veel op hoofdlijnen doen. Wij hebben nog het geluk dat we met informatie worden gevoed door de landelijke partij. Maar je verdiepen in de materie, zorgverleners en zorgbehoevenden spreken, je zou er een fulltime baan van kunnen maken.’

Van Norel (SP) en Daemen (GroenLinks) denken dat het uiteindelijk wel goed zal komen met de financiën. 'Maar dat kan jaren duren. In Scandinavië werken ze al een tijdje met het systeem zoals wij nu werken. En daar liepen ze in het begin tegen dezelfde problemen op. Daar hadden ze ook een zogeheten boeggolf. Er kwamen ineens heel veel nieuwe hulpvragen. Dat moeten we gewoon in kalm water zien te krijgen. Maar een garantie dat het goed komt kunnen we niet geven.'

Lees hier meer over de zorg in Gelderland in ons zorgdossier:

💬 WhatsApp ons!
Heb jij een tip of opmerking? Stuur ons een bericht op 06 - 220 543 52 of stuur een mail: omroep@gld.nl!
Meer over dit onderwerp:
Nieuws
Deel dit artikel: