Kunstenaar keer op keer voor de rechter door identiteitsverwisseling

NIJMEGEN - Beeldend kunstenaar Domenique Himmelsbach de Vries wordt al jaren voor de rechter gedaagd door een fout in de politiesystemen. Telkens toont hij aan dat het om identiteitsverwisseling gaat, maar zijn dossier wordt maar niet aangepast in de politiesystemen.

Het beeld de blauwe diender voor het hoofdbureau van de politie in Nijmegen is woensdag voorzien van vingerafdrukken van bladgoud. Het gaat om de vingerafdrukken van de Vries, die zo wil laten zien 'hoe makkelijk de verkeerde gegevens aan iemand gekoppeld kunnen worden.' Op deze manier vraagt hij aandacht voor de gevolgen van de zogenoemde 'sleepwet' waarover woensdag 21 maart een referendum wordt gehouden.

De sleepwet moet de bevoegdheden van inlichtingendiensten verruimen waardoor die grote hoeveelheden data mogen verzamelen. Bij het gericht zoeken naar informatie slepen de diensten ook informatie van andere gebruikers mee, daarom spreken tegenstanders van de sleepwet.

tekst gaat verder onder video

'Kafkaëske identiteitsverwisseling'

Een van die tegenstanders is beeldend kunstenaar Domenique Himmelsbach de Vries die al jaren het slachtoffer is van een 'Kafkaëske identiteitsverwisseling'. Sinds 2007 kleven de vingerafdrukken van een kraker uit Oost-Nederland aan zijn politieprofiel. Daardoor kreeg hij onterecht een taakstraf, een strafblad en moest hij zijn DNA afstaan voor een databank van veroordeelde criminelen. Domenique vermoedt dat één en ander komt omdat hij in het verleden een tijdje in een kraakpand heeft gewoond.

Vingerafdrukken niet uit politieprofiel verwijderd

De eerste keer dat Domenique achter zijn identiteitsverwisseling komt is als hij in 2007/2008 voor een uitwisseling tijdens zijn studie in Berlijn woont en een dagvaarding ontvangt van een woningkraak die hij in die periode in Zwolle zou hebben gepleegd. Het blijkt dat één van de krakers zijn naam niet heeft opgegeven. De politie identificeert de gearresteerde als Domenique de Vries aan de hand van foto's die in 2004 zijn gemaakt toen hij wél betrokken was bij een gekraakt pand in Zwolle dat werd ontruimd. Een advocaat kan aantonen dat De Vries niet in Zwolle was ten tijde van de arrestatie, maar de vingerafdrukken van de gearresteerde worden niet uit het politieprofiel verwijderd.

Opnieuw identiteitsverwisseling

In 2014 ontvangt de beeldend kunstenaar tot zijn stomme verbazing een oproep om bij de reclassering te komen vanwege een opgelegde taakstraf. Hij is veroordeeld zonder ooit een dagvaarding te hebben ontvangen. Later blijkt dat de dagvaarding nooit haar hem is opgestuurd, maar dat die aan de gearresteerde kraker is meegegeven. Korte tijd na de oproep vergelijkt de reclassering Domenique's vingerafdrukken met die van de arrestant en constateert, net als in 2008, dat het om een identiteitsverwisseling gaat. De reclassering belooft het met het Openbaar Ministerie en de politie Gelderland recht te zetten.

DNA afstaan voor databank

Kennelijk is dat niet goed gegaan, want in 2015 ontvangt De Vries bericht uit Duitsland dat zijn strafblad wordt opgenomen in het Europees register en krijgt hij een nieuwe boete omdat hij in Nijmegen zijn identiteitsbewijs niet getoond zou hebben. En dat terwijl hij nooit in Nijmegen komt. Bovendien ontvangt hij een oproep voor veroordeelden om zijn DNA af te staan voor een databank.

Advocaat: 'nog nooit zo'n bizarre zaak gehad'

Domenique is bang dat de zaak gaat escaleren en neemt dit keer advocaat Geert-Jan Kruizinga in de arm. Kruizinga zegt dat hij nog nooit zo'n bizarre zaak aan de hand heeft gehad. 'Iemand anders had bij zijn arrestatie kennelijk Domenique's naam opgegeven en ondanks dat de foto van die arrestant helemaal niet leek op Domenique, was de rechter niet direct overtuigd. Dat was best schrikken. De officier van justitie was behoorlijk fel en zei dat er in het krakersmilieu voortdurend verkeerde namen worden opgegeven.' Toch krijgt Kruizinga het voor elkaar om de verplichte DNA-afname van tafel te krijgen.

Maar dan houdt het nog niet op. In 2016 moet De Vries zich opnieuw bij de rechtbank melden, dit keer voor een kraakzaak in Nijmegen. Hij legt samen met zijn advocaat de zaak uit en het Openbaar Ministerie krijgt van de rechter de opdracht om het goed uit te zoeken. Hierna oordeelt een zogenoemde identiteitscoördinator van de politie Nijmegen dat de arrestant niet Domenique is.

Officier van justitie Mr. Juliette Blanco belooft het politiedossier van Domenique op te schonen en contact op te nemen met Duitsland om zijn strafblad ook uit het internationale archief te verwijderen. Bovendien kan hij een excuusbrief tegemoet zien.

Rechter: 'politie moet eerst maar eens helderheid scheppen'

Begin 2017 krijgt De Vries bericht dat hij opnieuw zijn vingerafdrukken moet laten afnemen om de zaak voor altijd recht te zetten. Nog vóórdat hij dat kan doen krijgt hij alwéér een dagvaarding. Domenique vraagt uitstel tot na de identiteitscontrole, maar de Officier van Justitie is onverbiddelijk: deze zaak staat volgens haar los van de identiteitsverwisseling, De Vries moet toch naar de rechtszaak. De rechter vindt tijdens de rechtszaak echter dat de politie eerst maar eens helderheid moet scheppen en stelt de zaak uit.

Onderzoek waarom identiteitsverwisseling steeds plaatsvindt

Als De Vries in april 2017 opnieuw vingerafdrukken moet laten afnemen in Nijmegen, wordt vastgesteld dat die niet overeenkomen met die van de arrestant. De identiteitscoördinator zegt hem onder meer toe dat zijn dossier wordt opgeschoond en dat hij zal laten onderzoeken hoe het kan dat iemand anders steeds als De Vries wordt geïdentificeerd.

Oude back-ups maken veranderingen ongedaan

Nu, een jaar later heeft De Vries nog altijd geen schriftelijk bewijs van alle toezeggingen en de moed zakt hem in de schoenen. 'Het lijkt op een zaak van een man uit Noord-Holland die ten onrechte werd aangemerkt als crimineel en die dit keer op keer probeert recht te zetten. De politie past dat wel aan in het systeem, maar door back-ups worden de oude gegevens steeds weer teruggezet.'

'Als het nu al fout gaat, hoe moet dat dan met de sleepnetwet?'

De Vries vraagt zich vertwijfeld af: 'Hangt het krakersstigma na 12 jaar nog altijd aan me? Waarom lukt het niet om dit recht te zetten?' Met het oog op de sleepnetwet stelt hij: 'Als men nu al niet in staat is om foutief verzamelde informatie recht te zetten, hoe veel groter is de kans dan dat soortgelijke zaken mis gaan als men steeds grotere en geheime digitale archieven bij gaat houden?'

Officier van justitie Juliette Blanco wil gedurende het onderzoek niet dieper op de zaak ingaan, maar laat weten volledige medewerking te verlenen aan het rechtzetten van de identiteitsverwisseling.

Domenique is zaterdag 17 maart één van de sprekers bij de sleepwet manifestatie in Nijmegen:

https://www.niksteverbergenfestival.nl

Heeft u opmerkingen of aanvullingen op dit bericht? Mail dan met de redactie: omroep@gld.nl

Meer over dit onderwerp:
Nijmegen
Deel dit artikel: