Willem van Oranje wilde de Achterhoek verwoesten

ZUTPHEN - Hij staat bekend als de Vader des Vaderlands, maar de laatste tijd komen er steeds meer misstanden van Willem van Oranje aan het licht. Ook in Gelderland gaf de prins opdracht tot gruwelijke gewelddadigheden tijdens de Tachtigjarige Oorlog. In 1584 adviseerde Willem van Oranje om de Achterhoek te verwoesten en voor vijandelijke legers onbruikbaar te maken.

Willem van Oranje begon precies 450 jaar geleden de Tachtigjarige Oorlog tegen Filips de Tweede, die de koning van Spanje en de hertog van Gelre was. Het Hollandse leger wist onder leiding van Willem van Oranje de Spaanse legers te verjagen uit het westen van Nederland. Provincies als Gelderland en Brabant bleven decennialang in de frontlinie liggen en hadden vooral als taak om de Spanjaarden uit het vrije Holland en Zeeland te houden. Willem van Oranje gaf daarom op 20 juni 1584 opdracht om het graafschap Zutphen te verwoesten, vernielen en geheel te bederven. De Spanjaarden zouden dan geen eten meer vinden om hun legers te voeden en verder te trekken naar Leiden, Amsterdam en Delft.

Willem van Oranje (Foto: Rijksmuseum)

Volledig ontvolkt

De Achterhoek had jarenlang enorm te lijden onder de Tachtigjarige Oorlog. De Hollandse legerleiders volgden de instructies van Willem van Oranje op en wilden de omgeving van Hengelo, Zutphen, Ruurlo, Bredevoort, Groenlo, Anholt en Wisch volledig verwoesten. Er zijn aanwijzingen dat grote delen van de Achterhoek volledig waren ontvolkt.

De bewoners trokken weg vanwege het oorlogsgeweld. Steden als Doetinchem en Zutphen werden binnen een paar jaar vele malen belegerd en veroverd. In 1580 vermoordde een Hollands leger honderden Achterhoekse boeren nadat zij in opstand waren gekomen tegen het oorlogsgeweld.

Aanval Oranjeleger op Zutphen

Achterhoek opgeofferd

Het heeft er alle schijn van dat Willem van Oranje de Achterhoek en andere delen van Oost- en Noord-Nederland bewust wilde opofferen om de provincies Holland en Zeeland te beschermen tegen de Spaanse vijand. Het stadsbestuur uit Zutphen sprak die angst uit in een brief uit 1581. 'Het heeft er alle schijn van, dat de andere provincies Gelre in de steek willen laten en ... erop wachten tot het land zo ver bedorven wordt, dat onze vijanden, ...nergens middelen meer vinden om vanuit deze provincie andere landen en graafschappen aan te vallen, waardoor de Generaliteit (= bevrijde provincies) zo min mogelijk schade en overlast zal hebben.'

Gelredag

De Ridders van Gelre laten maandag zien welke oorlogsmisdaden Willem van Oranje nog meer op zijn geweten heeft in Gelderland. De uitzending begint om 17.20 uur op Omroep Gelderland en wordt ieder uur herhaald. Willem van Oranje staat ook centraal tijdens de Gelredag op zaterdag 27 januari. Bezoekers zijn tussen 10.00 uur en 12.00 uur welkom in museum Buren & Oranje. De Gelredag gaat over het leven van Willem van Oranje voor hij de Tachtigjarige Oorlog begon. Ook het Marechausseemuseum is gratis toegankelijk. Dat is gevestigd in het weeshuis dat een dochter van Willem van Oranje heeft gesticht.

Reageren op dit bericht? Mail naar omroep@gld.nl

Meer over dit onderwerp:
Ridders_van_Gelre
Deel dit artikel: