Zin in Zondag | De dominee komt voorbij | Bram Grandia

ARNHEM - Maria die verkracht zou zijn ...

Luister hier het fragment

De evangelist Lukas vertelt ons een prachtig verhaal over de ontmoeting tussen het zwangere meisje Maria en haar nicht Elisabeth.  Ik heb er vaak over gepreekt. Een aantal jaren geleden schreef de filmer Paul Verhoeven zijn Jezusboek. Daarin  vertelt hij een heel ander verhaal over Maria dat uit een oude joodse bron komt. Maria zou een relatie hebben gehad met een Romeinse soldaat Pantheros. Paul Verhoeven stelt dat Maria verkracht is. Ik kende het verhaal, maar heb het altijd ver van me geworpen.  Tot zeven jaar geleden. Stel, dacht ik,  dat achter dit prachtige geboorteverhaal van Lukas de gruwelijke werkelijkheid zit van verkrachting als wapen in oorlogstijd. Dat was toen al net zo erg als vandaag. Stel dat het joodse meisje Mirjam, Maria zo’n onteerde en geschonden maagd in Palestina is.  Het Griekse woord voor maagd is Parthenos.  De Griekse naam van de soldaat in het oude verhaal is Pantheros. Precies dezelfde letters. Parthenos maagd of Pantheros soldaat dat is de kwestie. De pantersoldaat  voor wie het meisje Mirjam een prooi is.  De reactie van christelijke kant op deze suggestie is verontwaardiging en woede om deze blasfemie. Waarom?

Stel je eens voor dat Jezus is geboren uit een door een Romeinse soldaat verkrachte jonge vrouw. Dat Maria uit angst voor steniging of verstoting is gevlucht naar haar nicht Elisabeth die ook zwanger is. Maria zegt bij zichzelf: “Wat moet ik  met die vervloekte vrucht in mijn schoot, wat moet ik met mijn schande? Hoe moet het met nu met Jozef en mijn familie? Die sterke Romeinse vijand heeft zijn zaad in mij gelegd. Wat moet er van mij en mijn kind worden, mijn God?” “Heer ontferm U over mij”.   Ze komt bij Elisabeth die ogenblikkelijk ziet dat ze in verwachting is en zegt: “Wees gegroet Maria, vol van genade, gezegend is de vrucht van jouw schoot. Wie ben ik dat de moeder van mijn Heer naar mij toekomt? Toen ik je hoorde sprong mijn kind op in mijn schoot. In jou gaan Gods beloften in vervulling” 

Stel je eens voor dat door deze prachtige bijbelse groet en zegen van Elisabeth bij Maria alles in een ander licht komt te staan. Ze ziet zich dank zij Elisabeth als een gezegende en ook de vrucht van haar schoot als een door God gezegende vrucht. Die sterke man -gibboor in het Hebreeuws- , die bij haar heeft ingebroken vormt Lukas om tot een bode van God, een engel, Gabriël,  (gibboor, gabber van God betekent die naam).   Misschien heeft Lukas zo die geschiedenis van verkrachting en vernedering ómgeschreven, ómgewerkt  tot een geschiedenis waarin God op vreemde wijze werkt om wie vernederd is te verhogen, om wie uit de gemeenschap gestoten wordt, weer in de gemeenschap te plaatsen. Zeven jaar geleden vertelde ik dit voor het eerst in de Ekklesia van Huub Oosterhuis.  Na afloop kwamen twee oudere mensen op me af: “Uw preek heeft ons diep geraakt, dominee”, zeiden ze. “Waarom? “ vroeg ik. 

“Onze dochter is verkracht”.  Dat ontroerde me. Een verkrachte vernederde vrouw tot moeder van de Messias verhoogd. Gods verlossend woord werd vlees in haar. n.  Als ik het verhaal opnieuw moest vertellen, zou ik het doen als Paul Verhoeven. Hij aarzelt nog om zijn boek te verfilmen. Hij loopt er steeds in vast las ik gisteren in de NRC.  En toch, voor mij wordt het feest van de geboorte van Jezus, Gods verlossend Woord, er niet minder om. Integendeel.  Ik wens u een gelukkig kerstfeest!

Reageren op dit bericht? Mail naar omroep@gld.nl

Deel dit artikel: