Experts: onderzoek de effecten van lage vliegroutes

OENE - Verschillende hoogleraren en milieuexperts vinden dat de effecten van de lage vliegroutes van Lelystad Airport alsnog in een milieueffectrapportage (mer) moeten worden onderzocht. Dat antwoorden zij op vragen van Omroep Flevoland en Omroep Gelderland.

Actiegroep Hoog Overijsel wil met een rechtszaak een milieueffectrapportage afdwingen. Verschillende actiegroepen, waaronder Red de Veluwe, hebben zich daarbij aangesloten. Het dorp Oene (gemeente Epe) beslist vanavond of ze zich aansluiten.

De tegenstanders van de lage vliegroutes vinden dat de gevolgen voor Gelderland, Overijssel en Friesland onderzocht moeten worden, omdat het ministerie dit tot nu toe niet heeft gedaan.

Hoogleraar won vier rechtszaken van Lelystad Airport

Het is een welles-nietesdiscussie. De actiegroepen zeggen dat het onderzoek nodig is, omdat in de huidige vergunning voor de luchthaven geen onderzoek is gedaan naar de aanvliegroutes. Die routes lopen over de Veluwe en delen van Overijssel en Friesland. Het ministerie zegt wettelijk niet verplicht te zijn om de aanvliegroutes te onderzoeken.

Experts zeggen tegen Omroep Flevoland en Omroep Gelderland dat er geen beperkingen gelden voor een gebied dat in een mer moet worden onderzocht. Gepensioneerd hoogleraar bestuursrecht Leo Damen uit Almere bestreed samen met bewoners van Almere Hout tot vier keer toe met succes de uitbreiding van het vliegveld.

'Het is bij mijn weten ook nog nooit eerder gebeurd dat zo'n groot infrastructureel project sneuvelt bij de Raad van State', zegt hij enigszins trots. 

(de tekst loopt verder onder de foto)

Leo Damen, foto: Omroep Gelderland

De Raad van State bepaalde in haar laatste uitspraak in 2011, dat alle gevolgen van de uitbreiding van Lelystad Airport in beeld moeten zijn gebracht, voordat de minister hierover een besluit neemt.

'Tot dan toe zei de staatssecretaris altijd: die vliegroutes komen later wel. We leggen eerst het vliegveld aan. Nee, zegt de Raad van State in haar vonnis. Je kunt pas alle milieueffecten bepalen als alle routes bekend zijn', legt de emeritus hoogleraar de uitspraak uit. 

Geen wettelijke verplichting

Volgens scheidend staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu Sharon Dijksma is er geen wettelijke verplichting om voor de aansluitroutes een nieuwe milieueffectrapportage te maken. Volgens Dijksma zijn de effecten van de routes voldoende in beeld gebracht in 2014. 'Het onderzoeken van de aansluitroutes is nog nooit gebeurd. En dat is wettelijk ook niet nodig', reageert zij. 

tekst gaat verder onder de video

De staatssecretaris wil geen nieuw onderzoek doen, maar stuurt wel aanvullende informatie naar de Tweede Kamer. De Commissie voor de milieueffectrapportage erkende onlangs dat alleen in de directe omgeving van Flevoland de routes zijn onderzocht en niet die in omliggende gebieden. 

Professor Hans Vedder, hoogleraar Economisch Recht en Milieurecht, zegt dat volgens de Europese mer-richtlijn alle 'significante milieueffecten' van een project moeten worden onderzocht, waar zich die ook voordoen. Het is volgens hem aannemelijk dat er effecten optreden bij de vliegroutes op hoogtes van 900 tot 2700 meter.

Salami-tactiek

Dat de milieueffectrapportage al in 2014 is gedaan en de routes pas deze zomer bekend zijn geworden, maakt volgens Vedder niet uit: alle effecten moeten volgens de Europese mer-richtlijn worden onderzocht.

'Het Europees Hof heeft gezegd dat dit tot doel heeft het milieu te beschermen. Alle significante effecten moeten in kaart worden gebracht. Lidstaten kunnen niet met juridische trucs of 'salami-tactieken onder de verplichting uitkomen om een mer op te stellen', vertelt hij op zijn kamer in de Rijksuniversiteit Groningen.

Mocht Hoog Overijssel naar de rechter stappen, dan hoort die zaak volgens Vedder en Damen eigenlijk thuis bij de bestuursrechter. Maar in het Luchthavenbesluit van 2015 is bepaald dat hiertegen bij de bestuursrechter geen beroep mogelijk is. De actiegroep zou volgens Vedder dan bij de civiele rechter in Den Haag opheldering kunnen eisen over hoe de Europese milieurichtlijn moet worden uitgelegd.

Eindeloos procederen kostbaar

Leo Damen acht de kans klein dat een rechtszaak kansrijk is. Volgens hem vergt een rechtszaak een flinke zak geld, omdat het Rijk tot in den treuren zal blijven procederen. Mocht Hoog Overijssel de zaak winnen, dan is daarmee niet gezegd dat Lelystad Airport alsnog wordt tegengehouden.

Over het lot van de luchthaven besluiten uiteindelijk de minister en de Tweede Kamer. 'Maar die kan natuurlijk altijd bepalen dat het economisch belang groter is dan stilte op de Veluwe of in de Weerribben', concludeert professor Vedder.

Reageren op dit bericht? Mail naar omroep@gld.nl

Deel dit artikel: