Rapport NVWA: vlees met poep en salmonella

ARNHEM - Vlees dat met poep bezoedeld is, te hoge temperaturen, vervuild condens dat op vlees terechtkomt en de bacteriƫn Salmonella en Listeria in vlees.

Vlees dat met poep bezoedeld is, te hoge temperaturen, vervuild condens dat op vlees terechtkomt en de bacteriën Salmonella en Listeria in vlees. Het zijn maar enkele van de tekortkomingen die de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) de afgelopen vier jaar met grote regelmaat heeft geconstateerd bij 11 vleesbedrijven waaronder een aantal Gelderse bedrijven.

Dat blijkt uit de rapporten die Omroep Gelderland via de Wet Openbaarheid van Bestuur heeft opgevraagd van 9 VION-bedrijven, van Van Hattem Vlees B.V. en van vleesverwerker Selten.

Microbioloog Rijkelt Beumer en voedingsmiddelentechnoloog IJsbrand Velzeboer denken dat de grote hoeveelheid overtredingen het gevolg zijn van de druk van supermarkten die weinig voor het vlees willen betalen. 'De prijs- en productiedruk is moordend hoog. Ieder bedrijf zoekt de grenzen op', aldus Velzeboer. Daarbij vinden de twee deskundigen dat de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit te slap optreedt. 'Er wordt eeuwig gewaarschuwd. De handhaving lijkt zacht als boter', stelt Velzeboer. 'Er is nog veel mis in de vleessector', concludeert Beumer.

Salmonella

Bij een salmonellabesmetting bij VION in Groenlo werd slechts een waarschuwing gegeven. De hamburger Toscane bleek besmet met Salmonella, maar het laboratorium had de NVWA hierover te laat ingelicht. Dat gebeurde pas drie weken na de productiedatum en dus waren alle besmette producten al verkocht. Twee maanden later licht het laboratorium opnieuw de NVWA te laat in. In september 2014 zijn hierdoor met Salmonella besmette schouderkarbonades verkocht.

Volgens Beumer is het in de Europese wetgeving zo geregeld dat een beperkt aantal karkassen besmet mag zijn met Salmonella. 'Als een varkenskarkas wordt uitgebeend, zal er dus ook een beperkt aantal karbonades besmet kunnen zijn met Salmonella. Als er veel karbonades besmet zijn, of vleesdelen van andere dieren zoals biefstuk, betekent dit ook dat er sterk verontreinigde karkassen zijn gebruikt.' Volgens Beumer is het niet zo dat een incidentele besmetting met salmonella's tot een boete kan leiden voor producten die niet rauw gegeten worden. Dat geldt ook voor listeria's. 'Maar als het vlees rauw wordt gegeten dan mag je als producent niet boven een bepaalde norm uitkomen.'

Listeria

VION is de grootste vleesverwerker van Nederland en kwam vorig jaar met de vestiging Encebe Vleeswaren in Boxtel in het nieuws over een listeriabesmetting in metworst en dat blijkt niet de enige listeriabesmetting te zijn geweest bij het bedrijf. Hier werd Listeria ook in rookworstschijfjes en rundergehaktballetjes aangetroffen. Deze producten zouden niet verkocht zijn en teruggehaald bij de klant.

Vorig jaar werd in Groenlo Listeria in gegaarde hamburgers aangetroffen. Deze zijn wel uit de winkel gehaald, maar niet teruggehaald bij de consument. Dit omdat het vlees het bakadvies had: door en door verhitten. In een andere vestiging van VION waren in 2011 drie listeriabesmettingen aangetroffen bij rood vlees, waarvan er 1 is beboet. Bij van Hattem en Selten is geen Listeria of Salmonella geconstateerd.

Waarschuwing op waarschuwing

Keer op keer waarschuwen zonder echt hard op te treden komt regelmatig voor. Zo wordt steeds weer gewaarschuwd voor condens dat naar beneden drupt op het vlees. Er is in de afgelopen jaren bij deze bedrijven hiervoor ongeveer 20 keer gewaarschuwd en er is 1 boete voor uitgedeeld. 'Condens is doorgaans besmet en kan op producten vallen. Dat mag niet gebeuren', stelt Rijkelt Beumer. Een boete wordt soms ook pas een half jaar na de constatering opgelegd.

Uit de stukken blijkt ook dat vlees geïnjecteerd wordt. Volgens IJsbrand Velzeboer een groot probleem binnen de vleesindustrie. 'De injectoren vormen een groot risico voor kruisbesmetting. De NVWA moet hier alerter op reageren en meteen naar aanwijzingen zoeken voor waterfraude.'

Boetes moeten omhoog

De hoogte van de boetes die de NVWA oplegt moeten volgens de deskundigen omhoog. De hoogste boetes werden opgelegd aan Van Hattem uit Dodewaard. Eén keer een boete van 10.000 euro, omdat het register van reiniging en ontsmetting van veewagens niet goed werd bijgehouden. En een boete van 5000 euro, omdat er nog vuil en mest aan de zijkant van een veewagen zat. Bezoedeling en te hoge temperaturen kosten 2500 euro. En aanwezigheid van Salmonella en Listeria 1050 euro.

Beumer vindt de boetes niet in verhouding tot de overtreding die is begaan. 'Een zijkant van de veewagen niet goed reinigen kost meer dan bezoedeling van het vlees of het bewaren van vlees bij te hoge temperaturen. Die laatste twee vind ik ernstiger dan een vuile veewagen.'

Velzeboer: 'Om de bekeuringen wordt heel hard gelachen. Die bedragen zijn haast vergelijkbaar met een middelzware verkeersovertreding. De NVWA zou moeten dreigen met een voorwaardelijke schorsing van de EG-erkenning, zodat bedrijven de voedselveiligheid echt serieus gaan nemen.'

Selten

Tegen vleesverwerker Selten is vorige week 5 jaar gevangenisstraf geëist, omdat hij verdacht wordt van fraude met paardenvlees. Opvallend is dat bij de rapporten maar twee andere overtredingen naar voren komen. Lekwater van een verdamper die lekte op in plastic verpakte producten en afvalcontainers die niet goed waren afgedekt. Een overtreding die vaak in de stukken terugkomt bij de andere bedrijven.

Van Hattem

Van Hattem stond het afgelopen jaar onder verscherpt toezicht van de NVWA door de verdenking van fraude met paardenvlees, maar valt sinds vorige week weer onder het reguliere toezicht. De NVWA was tevreden over de verbeteringen en er zijn afspraken gemaakt over de aandachtspunten die er nog zijn. Van Hattem ontkent nog steeds met paardenvlees gefraudeerd te hebben. Of en wanneer er een rechtszaak komt, is niet bekend. 'Wij horen helemaal niets van de NVWA. Wij weten nog steeds niet wat we nu precies verkeerd hebben gedaan. Wisten we maar wat we fout hebben gedaan', zegt Van Hattem.

VION

VION heeft eerder gepleit voor openheid over de NVWA-rapportages. Sinds vorig jaar heeft het bedrijf de inspectierapporten openbaar gemaakt op de website van het vleesbedrijf.

Woensdag debatteert de Tweede Kamer in een plenair debat over de kwaliteit van de vlees- en visbedrijven.

Heeft u opmerkingen of aanvullingen op dit bericht? Mail dan met de redactie: omroep@gld.nl

Meer over dit onderwerp:
Zalm Foppen
Deel dit artikel: