Als we een grote stap willen zetten naar een duurzame economie die dienstbaar is aan medewerkers, klanten en de samenleving, zullen we open moeten staan voor andere inzichten. Vaak wordt de beroemde zin ‘je kunt een probleem niet oplossen met de denkwijze die het heeft veroorzaakt’ van
Albert Einstein aangehaald. Er wordt dan veelal instemmend geknikt en vervolgens gaan we weer over tot de orde van de dag, business-as-usual. De problemen waarmee het bedrijfsleven en de mens te maken hebben, zijn echter zo omvattend dat ‘gewoon doorgaan op dezelfde weg’ geen optie meer
is. Of we veranderen onze kijk op het leven en op onszelf fundamenteel óf we gaan ten onder. Een tussenweg is er niet.

In het Westen veronderstellen we dat we met behulp van onze ratio alle problemen kunnen begrijpen, ontrafelen en ook weer oplossen. Is dit zo? Beslissingen worden genomen voor wij verstandelijk besluiten nemen en wij zijn ons slechts bewust van 15 tot 20 informatieprikkels per seconde,
terwijl ons onderbewuste 11 miljoen prikkels per seconde te verwerken krijgt. In het onderbewuste huizen niet alleen onze gedachten en conditioneringen, maar ook die van onze ouders, voorouders en van alles wat vanaf het begin der tijden ooit heeft geleefd. Onze ratio is slechts het topje van
een ijsberg. Heeft onze ratio wel de leiding?

We zullen moeten beseffen dat wij deel uitmaken van de natuur; dat een duurzame economie noodzakelijk is voor onszelf, onze kinderen en kleinkinderen; dat geluk niet hetzelfde is als financiële rijkdom. We moeten ons weer realiseren dat bedrijven bestaan bij de gratie van mensen. We
moeten leren delen, voelen dat we niet meer dan een onderdeel zijn van een mooi groot geheel. En we zullen moeten vertrouwen op de intelligentie van ons hart.

In het verleden zijn beschavingen ten onder gegaan aan zelfgenoegzaamheid en het onvermogen om te veranderen. Ik ben hoopvol dat onze beschaving wel op tijd wakker wordt. Het bewustzijn dat we een
doodlopende weg zijn ingeslagen neemt toe. Voor steeds meer jonge mensen is duurzaam ondernemen geen optie waarmee misschien ook geld is te verdienen, maar een natuurlijke weg. De belangstelling voor spiritualiteit neemt in het Westen enorm toe.

De behoefte aan een andere weg is blijkbaar groot. Elk boek of inzicht kan daarbij helpen. Maar uiteindelijk komt het op onszelf aan. Alleen als wijzelf honderd procent verantwoordelijkheid nemen voor alles wat er in ons leven gebeurt, kunnen concrete stappen worden gezet. Bewust worden en veranderen is een innerlijk proces. Hiermee begint alles of eindigt alles. Alle andere verrijking doet er niet wezenlijk toe.

Willem Vreeswijk, hoofdredacteur Geld & Dienstverlenning

w.vreeswijk@nijgh.nl