De provincie Gelderland bezuinigt fors. 60 miljoen euro per jaar. Waarom eigenlijk?
Nederland zit in een recessie. Iedereen moet bezuinigen. Vanwege de recessie bezuinigt het Rijk ook op de provincies. Het Rijk keert geld uit in het provinciefonds. Dat provinciefonds is één van de voornaamste inkomstenbronnen van de provincie. De korting van het Rijk betekent voor de provincie Gelderland dat er vanaf 2011 jaarlijks 58,3 miljoen euro minder in het provinciefonds zit.

De ambtelijke Haagse werkgroep Kalden adviseert om nog eens extra te korten op de provincies, vooral op provincies met veel geld op de bank. Gedeputeerde Peters (foto) spreekt van 'pure diefstal' als dat advies wordt overgenomen. 

Maar de provincie Gelderland bulkt toch van het geld?
Klopt. De provincie heeft vorig jaar 4.4 miljard euro verdiend aan de verkoop van de Nuonaandelen. Toch weigert GS om met dit geld de bezuinigingen op te vangen. Gelderland wil de rente investeren in concrete projecten en een deel van de opbrengst – 500 miljoen euro – direct investeren.

Het gaat hier om projecten die bijdragen aan de versterking van de sociale- en economische structuur van Gelderland. Voorbeelden zijn de aanleg van wegen, stimuleren van de bouw van goedkope woningen, verplaatsen van vervuilende bedrijven en het opknappen van verouderde bedrijventerreinen. Deze projecten moeten voor 2011 afgerond zijn.

GS wil de opbrengsten van Nuon niet aanspreken om de korting op het provinciefonds aan te spreken. Volgens gedeputeerde Peters bezuinigt het Rijk op de provincie, omdat provincies geld steken in zaken, waar ze zich niet mee zouden moeten bemoeien. Zaken die volgens het Rijk beter door het Rijk zelf of door gemeenten gedaan kunnen worden en dus niet door de provincie. Gedeputeerde Staten grijpen daarom de bezuinigingen aan om te kijken wat de taken zijn die de provincie volgens de wet uit zou moeten voeren. De provincie wil bezuinigen op taken die niet wettelijk verplicht door de provincie betaald moeten worden.

Hier legt gedeputeerde Peters dat nader uit.

Waar vallen de klappen? (klik hier voor een meer informatie)
De klappen vallen met name op sociaal terrein. De provincie stoot niet-wettelijke taken af en richt zich op ruimtelijke, fysieke en economische taken op bovenlokaal niveau. (denk aan, natuur, water, nieuwe woonwijken, regionale bedrijventerreinen, aanleg of verbreding van snelwegen, provinciale wegen, en het stimuleren van de economie, dat soort dingen).

Dat betekent dat er taken op onder meer sociaal gebied sneuvelen. Hiervoor zijn namelijk officieel de gemeenten verantwoordelijk. De afgelopen jaren is de provincie ingesprongen wanneer gemeenten het zelf niet voor elkaar kregen. Vaak gebeurde dat ook op verzoek van de gemeenten zelf. Denk bijvoorbeeld aan de zorg voor dak- en thuislozen waar de provincie in investeerde.

Maar ook belangenorganisaties moeten er rekening mee houden dat er fors wordt gekort op hun subsidie. Bij sommige organisaties wordt die subsidie zelfs helemaal gestopt, als het aan GS ligt.

Kunnen ze niet wat ambtenaren ontslaan?
De provincie bezuinigt ook op zichzelf. Zo willen Gedeputeerde Staten na de Provinciale Statenverkiezingen in maart volgend jaar verder met één gedeputeerde minder (vijf in plaats van zes gedeputeerden). Daarnaast vallen er ook bij de ambtenaren flink wat ontslagen. Tussen de 270 en 350 banen bij de provincie sneuvelen. Zo'n 1400 mensen hebben een baan bij de provincie Gelderland.  

Waarom heffen ze die provincie niet gewoon op?
De Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG), maar ook de Tweede Kamerfractie van SGP en de Gelderse SP voelen voor het opheffen van de provincies. D66-fractievoorzitter en politiek leider Alexander Pechtold wil terug naar vier provincies. En gemeenten met minimaal 50.000 inwoners.

De VNG wil provincies, gemeenten en regionale bestuurslichamen opheffen. In hun plaats moeten sterke regio's of regiogemeenten komen, een stuk of dertig. Dat kost minder geld en is efficiënter, vindt de VNG. Het is de vraag wat het nieuwe kabinet met deze ideeën op het gebied van bestuurlijke vernieuwing gaat doen.  

Is het al zeker dat al die bezuinigingen doorgaan?
Organisaties en instellingen waar GS op wil bezuinigen, lobby-en nu en voeren actie. Op woensdag 23 juni is er een hoorzitting in het provinciehuis, waar zij zullen proberen om Provinciale Staten (PS) te overtuigen dat hun subsidie en organisatie in stand moet blijven. Dinsdag 29 juni starten Provinciale Staten met het grote bezuinigingsdebat. Dat wordt op woensdag 30 juni afgerond. Dan ligt er een definitief besluit.

Bezuinigingen door de ogen van Hans Esmeijer

SER: bezuinigingen zijn schadelijk

De Sociaal Economische Raad in Gelderland vindt de bezuinigingen die de provincie wil doorvoeren schadelijk voor de regionale economie. De SER hekelt vooral de bezuinigingen op arbeidsmarkt en toerisme.

Bewoners vrezen schrappen rondweg

Vrees voor het afblazen van de geplande rondweg rond de Zutphense wijk De Hoven.

Gedeputeerde dreigt met aangifte

Gedeputeerde Peters dreigt aangifte te doen bij de politie als de landelijke overheid wil tornen aan het eigen vermogen van de provincie.

Tientallen organisaties dupe bezuinigingen

Tientallen organisaties in Gelderland zijn de dupe van provinciale bezuinigingen. De provincie presenteerde woensdag haar pakket van 60 miljoen euro aan bezuinigingen.

Provincie wil Omroep Gelderland korten

De provincie wil 1,6 miljoen euro bezuinigen op Omroep Gelderland. Dit is 10% van de totale subsidie van de omroep. De bezuinigingen zijn onderdeel van een groter pakket van 60 miljoen euro aan bezuinigingen.

Veel animo voor hoorzitting provincie

85 instellingen en burgers hebben zich aangemeld voor de hoorzitting komende woensdag in het provinciehuis. Ze kunnen daar hun zegje doen over de voorgenomen bezuinigingen.

Zorgen om provinciale bezuinigingen

Gelderse burgemeesters maken zich ernstig zorgen over de provinciale bezuinigingen. Diverse gemeenten sturen een brandbrief naar de provincie.

'Bezuinigingen op omroep onwettig'

De bezuinigingen die de provincie Gelderland wil doorvoeren bij Omroep Gelderland, zijn in strijd met de wet. Dat zei directeur Van Kleef woensdag tijdens de hoorzitting over de bezuinigingen.

Acties tegen bezuinigingen provincie

85 Gelderse instellingen en organisaties lieten Provinciale Staten weten waarom er niet op hen zou moeten worden bezuinigd.

Provincie twijfelt over bezuiniging

Provinciale Staten twijfelt of er wel zo ingrijpend bezuinigd moet worden als nu het plan is. Dat bleek woensdag na de hoorzitting in het provinciehuis.