De afgelopen weken zwierven verslaggevers van Omroep Gelderland uit over de wereld. Is Gelderland niet meer groot genoeg? Heeft de omroep geld teveel? Niets van dat alles. In het kader van de speciale programma’s over Market Garden gingen we naar Duitsland, Polen, Engeland en Amerika; voor interviews met deelnemers en slachtoffers, aanvullend op de reportages die we in Gelderland maakten. Een journalistieke keuze, om een breder beeld te geven van de gebeurtenissen van september 1944 en twee generaties later - soms pijnlijk - duidelijk te maken hoe de verschrikkingen van een oorlog onuitwisbare sporen nalaten in het leven van iedereen, "goed" of "fout". Een oorlog kent zelden winnaars, maar altijd verliezers.

Vorige week ging collega Ruben van de Scheer naar de Verenigde Staten om verslag te doen van de rechtszaak rond de 8-jarige Katja uit Ede, die door haar vader is meegenomen naar Amerika. Terecht of onterecht, de rechter moet daar nu over oordelen. De ontvoering enkele maanden geleden zorgde voor veel onrust en ophef. En nog dagelijks voor veel vragen over de toekomst van dit meisje of van kinderen in vergelijkbare situaties.

Voor ons voldoende reden om een verslaggever naar de VS te sturen, met een camera die hij zelf bediende en met radio-apparatuur. Ruben leverde bijdrages in verschillende radioprogramma’s, op internet, in het TV-Nieuws en in het achtergrondprogramma Alles Uit De Kast.

Iedere keer weer wegen we het journalistiek belang en het belang voor de kijkers en luisteraars. En ook wij werken met strakke budgetten, dus moeten die keuzes weloverwogen gemaakt worden. Als we het één doen, dan moeten we iets anders laten. Dat geldt overigens niet alleen voor het nieuws, maar voor alle programma’s. En het geldt zeker niet alleen voor ons, u kent de discussies rond de (financiële) positie van de (regionale) media in totaliteit en van de regionale krant in het bijzonder. Natuurlijk is het vervelend als je dingen niet kunt doen die je ook zou willen doen, maar het houdt je ook creatief en scherp. We hebben veel ideeën voor nieuwe programma’s en nieuwe initiatieven, maar we zijn scherp in onze keuzes. Wij maken bijvoorbeeld liever één uur regionale kwaliteitstelevisie met onafhankelijk nieuws en programma’s die er toe doen, die u waardeert, dan dat we een avond vullen met "half werk". We zoeken met heel verschillende maatschappelijke partners naar mogelijkheden om elkaar op regionaal niveau te versterken, ieder vanuit zijn eigen rol. Niet voor niets noemde (of roemde) minister Plasterk in zijn beleidsreactie op het advies van de commissie-Brinkman over de toekomst van de pers (en dan vooral de gedrukte media) juist de initiatieven die Omroep Gelderland en dagblad De Gelderlander op het vlak van samenwerking hebben genomen. We kijken of we elkaar ten behoeve van de inwoners van Gelderland kunnen vinden en versterken op internet, we werken al concreet samen aan een reportageserie over vrouwen in oorlogstijd. Gebundelde kracht en gedeelde kosten, de lezers, kijkers, luisteraars en surfers profiteren ervan, maar krijgen toch gewoon hún eigen krant of hún eigen omroep.

Journalistiek belang en creativiteit leveren ook heel innovatieve projecten op. In de afgelopen twee jaar liet Omroep Gelderland tien jonge journalisten in 5 "aandachtswijken" wonen. Een project dat Studio In De Wijk heette: vanuit Arnhem, Ede, Apeldoorn, Zutphen en Nijmegen kreeg u wekelijks op radio, televisie en internet verslag uit die wijken, door twee journalisten die zelf dus ook wijkbewoner waren en aan den lijve ondervonden hoe het was om in zo’n wijk te wonen. Die zonder uitzondering constateerden dat veel wijkbewoners trots zijn op hun wijk en dat die wijkbewoners - soms met een beetje aansporing - best zelf de handen uit de mouwen willen steken voor een leefbare omgeving. Participerende journalistiek, dicht op de huid van de inwoners. Een bijzonder en niet eerder vertoond project dat door de provincie, de betrokken gemeenten en woningbouwverenigingen werd omarmd en gesteund, dat door veel wijkbewoners als steuntje in de rug werd gevoeld. En dat met aantoonbare resultaten daadwerkelijk bijdroeg aan een verbetering van de leefomgeving.

We waren al trots op dit project, maar sinds deze week nog wat trotser. Ruben van der Scheer kwam uit de Verenigde Staten terug met het jongste nummer van Time, een van de meest gerenommeerde en toonzettende opiniebladen ter wereld. Een themanummer over Detroit, eens dankzij de auto-industrie een van de welvarendste steden van Amerika, de geboorteplaats van de industriële revolutie en ooit de motor van de Amerikaanse economie. Nu de misschien meest vervallen stad, met een werkloosheidspercentage van 29%. Ongeveer de helft van de bevolking heeft moeite met lezen en schrijven, de grote winkelketens hebben zich allemaal uit de stad teruggetrokken. Een stad die vecht voor zijn bestaan, maar die ook vastbesloten is om weer een toekomst op te bouwen. Gesteund door Time, die de mogelijke herrijzenis van het ooit zo trotse Detroit als symbolisch voor de Amerikaanse samenleving kenmerkt.

Time omarmt het met "Assignment Detroit". De uitgever heeft een groot huis in Detroit gekocht: 3 verdiepingen, 5 slaapkamers, 3 badkamers. Daar hebben ze 100.000 dollar voor betaald, ongeveer 5 keer meer dan de gemiddelde huizenprijs op dit moment in Detroit. En in dat huis wonen een jaar lang 2 journalisten, die verslag gaan doen van het leven in Detroit, van de pogingen van de stad en de inwoners om zich aan de ellende te ontworstelen; verslaggevers die gaan proberen brede aandacht te krijgen voor het lot van de stad. Studio in de wijk, in dit geval in de gevallen wereldstad Detroit.

"Los van de statistieken en krantenkoppen, er leven mensen. Zij worstelen met de enorme veranderingen, ze vechten voor de opvoeding en de opleiding van hun kinderen, ze rouwen om het verleden en ze hopen op een zonniger toekomst. Maar ze zijn vooral trots op hun stad, trekken ten strijde voor nieuwe beroepsopleidingen, voor het opsluiten van criminelen en de terugkeer van de rechtsstaat op straat; om samen hun buurten te vernieuwen, om weer restaurants, winkels en klinieken in de stad te krijgen." Aldus hoofdredacteur John Huey, die zijn inleiding besluit met "Het hele jaar zullen we samen met die bewoners van Detroit zijn, en we hopen dat u ons bij dit avontuur vergezelt. Want het doet er echt toe."

Regionale journalistiek uit een stad zo groot als, pakweg, de Achterhoek. Onafhankelijk, maar ook bevlogen en betrokken. Een regio die niet altijd ophoudt bij ooit door mensen bedachte grenzen, in een maatschappij waar we met zijn allen deel van uitmaken. Ook de regionale pers, de krant en de omroep. En we kunnen, hoe we ook samenwerken, niet alles verslaan; we kunnen niet alles ontwikkelen dat we zouden willen, we moeten keuzes maken en we moeten innovatief zijn. Onafhankelijk, bevlogen en betrokken. Omdat het er echt toe doet.

Ton Mallo, hoofdredacteur