'ADHD beter aanpakken door aandacht op focus'

NIJMEGEN - Hyperactiviteit lijkt het gevolg van het niet goed kunnen richten van aandacht, en niet de oorzaak. Dat schrijven onderzoekers van het Radboudumc en de Radboud Universiteit in een artikel in het wetenschappelijke tijdschrift PlosOne. Het lijkt een aanwijzing dat de aanpak van ADHD zich beter op de AD dan de HD kan richten.

Inattentie motor van impulsief en hyperactief gedrag     

ADHD is een combinatie van je moeilijk kunnen focussen (attention deficit, AD) en druk en impulsief gedrag (hyperactivity disorder, HD). Het is opmerkelijk dat mensen heel vaak last hebben van een combinatie van beide kenmerken. Heel vaak zijn ze zowel snel afgeleid zijn als impulsief, zowel AD als HD dus. 'Waardoor de vraag ontstaat of het hier gaat om een correlatie, een toevallige combinatie of dat er misschien toch sprake is van een causale relatie', zegt informaticus Tom Heskes.

Oorzakelijke relatie

Heskes is die vraag gaan onderzoeken met onder andere psychiater Jan Buitelaar, hersenonderzoeker Jeffrey Glennon en geneticus Barbara Franke. Heskes is gespecialiseerd in het zoeken naar oorzakelijke relaties in grote hoeveelheden gegevens. Hij noemt graag als voorbeeld dat kinderen met een grote schoenmaat vaak hogere cijfers voor aardrijkskunde halen. Die twee hebben op het oog niets met elkaar te maken; het is een correlatie. 'Pas als je er een andere factor bijhaalt – oudere kinderen (die meer aardrijkskundelessen hebben gehad) hebben grotere voeten - krijgt die correlatie een meer causaal verband.'

Genen en geslacht

Heskes volgde die aanpak ook bij ADHD. 'Je ziet ze ontzettend vaak samen, maar je kunt niet zeggen dat inattentie - attention deficit - leidt tot hyperactiviteit. Maar evenmin dat hyperactiviteit leidt tot inattentie. Net als in het vorige voorbeeld heb je hier minimaal een derde factor nodig, die informatie kan geven over een mogelijke causale relatie. Daarvoor gebruikte Heskes de informatie die de andere onderzoekers aanleverden. Zo is bekend dat sommige genetische variaties een grotere kans geven op ADHD. Net zoals mannen ook vaker last hebben van ADHD dan vrouwen. Heskes concludeert op basis van de gegevens dat er een oorzakelijk verband is van een gebrek aan aandacht naar hyperactief, impulsief gedrag. En niet andersom.

Attentie!

Volgens psychiater Jan Buitelaar was er vroeger wel een vermoeden dat er een oorzakelijk verband bestaat tussen moeite om je te focussen en hyperactiviteit. 'Maar voor zover bekend is daar nooit hard bewijs voor gevonden. Het is mooi dat we met deze wiskundige aanpak nu met meer zekerheid over zo’n causale relatie kunnen praten.'

Volgens Buitelaar biedt het een handreiking voor therapeutische benaderingen. 'Want als inattentie inderdaad de motor is van het impulsieve, hyperactieve gedrag, dan kun je de behandeling beter richten op een aanpak van inattentie dan van hyperactiviteit. Dit onderzoek geeft aan dat de kans groter is dat bij een vermindering van inattentie ook de hyperactiviteit afneemt dan als je het andersom probeert.”     

 

 

Meer over dit onderwerp:
Nijmegen Radboud
Deel dit artikel:

Reageren