-Ik heb al jaren een indicatie dat ik hulp nodig heb. Hoe kan een gemeente nu zomaar bepalen dat ik die hulp niet meer nodig heb?

Een aantal gemeenten stopt de huishoudelijke hulp voor iedereen zonder in een persoonlijk gesprek de noodzaak voor hulp in een gesprek met u te bespreken. Staatssecretaris Van Rijn heeft gezegd dat dit niet mag. Volgens hem is het van belang en wettelijk bepaald dat de gemeente een besluit goed motiveert. Het enkele feit dat een gemeente minder budget tot haar beschikking heeft is onvoldoende motivatie volgens van Rijn.

Verder schrijft hij aan de Tweede Kamer: “Er zijn signalen van gemeenten die individueel met inwoners in gesprek zijn gegaan over aanpassingen in de huishoudelijke hulp. Ik vind dat een goede handelwijze die past in de geest van de Wmo 2015, waar de gemeente naast de burgers staat en met hen in gesprek is. Deze persoonlijke benadering zorgt voor wederzijds begrip.”

Vakbond Abvakabo roept iedereen die zonder gesprek geen hulp meer krijgt op om een bezwaar in te dienen tegen de gemeente. Klik hier voor een voorbeeldbrief.

 -Moet ik mijn familie verplichten om voor mij te zorgen?

Nee, hulp van kinderen, vrienden of buren is niet verplicht. Gemeenten mogen wel vragen of mensen in uw omgeving u willen helpen. Als die hulp beschikbaar is, is minder professionele hulp nodig. Krijgt u al hulp van uw partner, of een andere mantelzorger? In het gesprek moet de gemeente ook vragen of uw mantelzorger extra hulp nodig heeft.

 -Ik durf geen hulp te vragen aan anderen en ik wil mijn omgeving er ook niet mee belasten.

Gemeenten gaan inzetten op zelfredzaamheid en zal samen met u mee kijken wat u nog zelf kunt. De gemeente zal ook vragen wie in uw omgeving u een handje zou kunnen helpen. Hulp uit uw omgeving, mantelzorg, kan niet verplicht worden, maar deze mogelijkheden zullen wel onderzocht worden. Pas als er in uw eigen omgeving geen hulp mogelijk is, zullen gemeenten kijken wat voor hulp ze u aan kunnen bieden.

 -Mijn kinderen wonen niet in de buurt en hebben het zelf al heel erg druk. Ik kan hen hier niet mee belasten.

De meeste gemeenten zullen alle mogelijkheden inventariseren. Uw kinderen kunnen niet verplicht worden om te helpen. Het is afhankelijk van uw gemeente in hoeverre zij u tegemoet willen komen voor het regelen van hulp. De ene gemeente zal hier soepeler mee omgaan dan de andere.

 -Ik heb nog een indicatie tot juli 2015. Wat betekent dat voor mij?

Dat hangt van uw gemeente af. In sommige gemeenten stopt de indicatie al eerder, ook voor langer lopende afspraken. In de meeste gemeenten zal de indicatie dan in juli aflopen. De bedoeling is dat de gemeente of het sociale wijkteam dan met u in gesprek gaat over welke hulp u zelf kunt regelen en welke hulp de gemeente u nog kan bieden. Maar in sommige gemeenten kan de indicatie ook verlengd worden, omdat een gemeente nog geen beslissing heeft genomen over maatregelen in de huishoudelijke hulp. Vraag dus bij uw gemeente wat u kunt verwachten.

 -Mijn gemeente zegt dat ik mijn hulp zelf moet gaan betalen, maar dat kan ik niet...

In de meeste gemeenten is er een vangnet voor mensen die de hulp echt niet kunnen betalen. De regels hiervoor zijn vaak wel streng en niet iedereen komt in aanmerking voor een vergoeding of tegemoetkoming in de kosten. Het kan dus zijn dat u geen hulp meer krijgt en ook geen vergoeding. Vraag bij uw gemeente wat voor uw situatie de financiële gevolgen zijn.

 -Als ik veel inkomen of vermogen heb, krijg ik geen maatschappelijke ondersteuning

Gemeenten mogen cliënten geen ondersteuning weigeren. Dus ook niet omdat ze een hoog inkomen of veel vermogen hebben. Gemeenten mogen wel een hogere eigen bijdrage vragen aan cliënten met meer inkomen of vermogen. Maar nooit hoger dan de eigen bijdrage volgens het uitvoeringsbesluit Wmo. In het uitvoeringsbesluit staan regels voor de eigen bijdrage. Die regels gelden voor alle gemeenten. Gemeenten mogen maar op één manier afwijken van de regels in het uitvoeringsbesluit: ze mogen een lagere bijdrage vragen, geen hogere. De hoogte van de eigen bijdrage is afhankelijk van het inkomen, het vermogen, de leeftijd en de gezinssamenstelling. Het CAK int de eigen bijdrage.

-Ik wil graag dat mijn ramen elke week gewassen worden. Mijn hulp heeft hier geen tijd meer voor en ik kan het niet zelf...

De gemeente zal kijken in hoeverre u een schoon huis heeft en wat u nodig heeft om het huis schoon te houden. Elk mens heeft andere wensen en vindt op een andere manier een huis schoon. De praktijk zal uit moeten wijzen wat deze grenzen zijn. Vast staat dat u wellicht uw normen bij zult moeten stellen, omdat gemeenten niet aan alle wensen kan voldoen. Overleg met uw gemeente wat de mogelijkheden zijn.

 -Als het geld bij de gemeente op is, krijg ik dan geen hulp meer?

In de wet staat dat de gemeente maatschappelijke ondersteuning moet bieden als iemand niet zelf of met hulp van zijn netwerk kan meedoen in de samenleving of zelfredzaam kan zijn. Gemeenten moeten altijd aan deze wettelijke plicht voldoen. Ook als het geld op is.

 -Ik verlies mijn rechten en ben overgeleverd aan de willekeur van gemeenten

De Wmo 2015 biedt wel rechtszekerheid voor cliënten en beschermt hen tegen willekeur van gemeenten. Als iemand zich meldt met een vraag om hulp, moet de gemeente onderzoek doen naar de persoonlijke situatie van de cliënt. De gemeente gaat met de cliënt en de eventuele mantelzorger in gesprek. Een gratis cliëntondersteuner kan de cliënt helpen in dit gesprek. Blijkt uit dit onderzoek dat de cliënt niet kan meedoen in de samenleving of niet zelfredzaam is? Ook niet met hulp van zijn netwerk of door algemene voorzieningen te gebruiken? Dan moet de gemeente een maatwerkvoorziening aanbieden. Algemene voorzieningen zijn er voor alle burgers. Voorbeelden zijn een koffieochtend in het buurthuis, de boodschappenbus of de maaltijdservice. Een maatwerkvoorziening is een individuele voorziening. Voorbeelden zijn een woningaanpassing of specialistische dagbesteding. Als de cliënt de maatwerkvoorziening niet passend vindt, kan hij bezwaar aantekenen bij de gemeente. En daarna eventueel naar de rechter gaan.

 -Hebben gemeenten wel voldoende kennis om te bepalen welke zorg ik nodig heb?

Gemeenten hoeven het onderzoek naar de persoonlijke situatie van cliënten niet zelf uit te voeren. Ze kunnen dit uitbesteden aan een andere organisatie. Vaak zijn dit externe organisaties die ervaring hebben met zulke onderzoeken. Ook willen veel gemeenten gaan werken met sociale wijkteams. Dan doen professionals uit het sociale wijkteam het onderzoek. Gemeenten kunnen de onderzoeken ook zelf uitvoeren. Dan moet de gemeente mensen opleiden of in dienst nemen. Zodat er voldoende kennis is om goed onderzoek te doen.